1- چرا بيش‌تر سنگ‌نگاره‌ها و كتيبه‌هايي كه از دوران باستان و اسلامي در ايران باقي مانده در كنار آب قرار دارند؟ از دوران هخامنشي، اشكاني و اسلامي در بيستون – از دوران ساساني و قاجاري در تاق بستان – از دوران ساساني در نزديكي قلعه دختر و تنگه چوگان – از دوران قاجار در تنگه‌واشي و چشمه …
مرور مختصري بر كتيبه بيستون كردم و علاوه بر سوالاتي كه در نوشته‌‌ي قبلي به آن‌ها اشاره كردم، موضوعات و سوالات ديگري نظرم را جلب كرد كه در اين‌جا بيان مي‌كنم. همچنين ايده‌‌اي هم دارم كه شايد بتوان آن را اجرايي كرد. در همان سطرهاي ابتدايي كتيبه، داريوش مي‌گويد: “و داريوش شاه اعلام مي‌كند: پدرم …
امشب گير دادم به كتيبه‌ي بيستون تا ببينم چه موضوعات تازه‌اي مي‌توان از آن برداشت كرد. راستش براي نوشتن و گفتن حرف‌هاي زيادي دارم كه بعدا مي‌نويسم، اما چند سوال اساسي برايم پيش آمد كه در اين‌جا مطرح مي‌كنم تا ببينم آيا كسي جوابشان را مي‌داند؟ قبل از هر چيز به تصوير زير نگاهي بيندازيد: …
آن‌چه كه در زير مي‌آورم بسيار درهم و برهم و ناپخته و خام است، با اين‌حال در حد و اندازه‌ي يك برداشت و ايده و سوال قابل مطرح كردن است. در ادامه‌ي مطالعاتم براي رسيدن به جواب اين سوال كه “چگونه بشر از هفت به هشت رسيد؟” هفت‌پيكر نظامي و هشت‌بهشت دهلوي را بازنگري كردم …
در فرهنگ دهخدا ذيل واژه‌ي «پيمان» {پٍ / پَ} آمده است: از پهلوي «پَتمان» و اوستايي «پَتي‌مان» به معني «پيمودن» و «اندازه گرفتن». «پيمان» در فرهنگ دهخدا به معني «عهد» و «قرارداد» و «معاهده» هم در نظر گرفته شده است. در كتاب «فرهنگ ريشه‌شناختي زبان فارسي»، تاليف دكتر محمد حسن‌دوست (زير نظر دكتر بهمن سركاراتي) …
ميان زورخانه و قهوه‌خانه، شباهت‌ها و رابطه‌هاي جالبي وجود دارد، شباهت‌هايي كه ما را به شناخت دين مهر ارجاع مي‌دهد: 1- هر دو مكان، تنها جايگاه مردان است. 2- طبقات پايين‌تر جامعه به اين مكان‌ها رفت و آمد مي‌كردند (ميكنند). 3- در زورخانه پهلواني ميكنند و در قهوه‌هانه پهلواني را روايت ميكنند. (نقالي و پرده‌خواني در قهوه‌خانه انجام …
گر تو حق را بنده‌اي، بُتگر مباش / ور تو مرد ايزدي، آزَر مباش…عطار، منطق الطير دگر به روي كَسَم ديده بر‌نمي‌باشد / خليل من همه بت‌هاي آزَر بشكست…سعدي، غزليات اين آزَر كه در دو بيت بالا نامش آمده، پدر ابراهيم پيغمبر است. آزر بر خلاف ابراهيم (كه به عنوان بت‌شكن مي‌شناسيمش)، بت پرست و …
“دربلوچستان به كسي كه شاعري را به درجه كمال برساند «پهلوان» مي‌گويند.” فرهنگ موسيقي ايراني، پژوهش و نگارش بهروز وجداني “«راه پهلواني» كه به آن «ره پهلواني» و «سرود پهلواني» نيز گفته‌اند، يكي از نغمات و سرودهاي موسيقي دوره‌ي ساسانيان و ويژه‌ي بزرگان مذهبي بوده است.” فرهنگ موسيقي ايراني، پژوهش و نگارش بهروز وجداني در …
در رابطه با متني كه مهدي فتوحي در آدرسي كه عنوان اين نوشته است، نوشته، دو نظر دارم: 1- اعتقاد دارم كه آدم خدا را خلق كرد و نه برعكس 2- و بر اساس اعتقاد بالا مشاهده مي‌شود همان‌طور كه در جوامع انساني، حكومت اليگارشي و مونارشي وجود دارد، در جمع خدايان نيز، Polytheism و Monotheism …
هر وقت صحنه‌ا‌ي را مي‌بينم كه در آن شهردار، استان‌دار يا رييس جمهوري براي مراسم افتتاح يك پروژه مي‌آيند و با قيچي يا چاقو، روبان را مي‌برند يا كلنگي بر زميني مي‌زنند، آن را با يك رسم قديمي مقايسه مي‌كنم. منظورم رسم تقديم عروس در شب اول زفاف به كدخداي ده يا رييس قبيله است كه …
با تحقيقي در مورد «زنگ» چطوريد؟ از زنگ مدرسه كه بگذريم، آيا مي‌دانيد كه زنگ‌هاي مختلفي در ايران داشتيم و داريم. زنگ به واقع يك فرهنگ است. چارپايان و رقاصان و برزگران و شاطران و قلندران هر كدام زنگ داشتند. فقط انواع زنگ چارپايان خودش يك داستان جالب است. يك لحظه به اهميت زنگ در زورخانه …
نام «تخت جمشيد» و «تخت سليمان» ما را به ياد مكان‌هاي تاريخي كشورمان مي‌اندازد. به غير از اين‌ها، مكان‌هاي ديگري در كشورمان وجود دارند كه با واژه‌ي «تخت» شروع مي‌شوند: تخت طاووس، تخت عليا، تخت كبود، تخت ملك و … اما «تخت اردشير» يا «تخت تاقديس» (تخت كاووس) نام مكان نيستند، بلكه به موسيقي مربوط مي‌شوند و نام …
با اين‌كه برخي از دوستان اعلام خطر كردند كه پژوهش در مورد «نقش و اهميت گاو در ادبيات و اعتقادات مردم در ايران باستان» تحقيق ساده‌اي نخواهد بود، وسوسه شده‌ام تا حد امكان و به عنوان يك كار جنبي به آن بپردازم. بعد از آن هم در نظر دارم به رفتار شناسي و جغرافياي «فر» بپردازم. تحقيق در مورد …