نام «تخت جمشيد» و «تخت سليمان» ما را به ياد مكان‌هاي تاريخي كشورمان مي‌اندازد. به غير از اين‌ها، مكان‌هاي ديگري در كشورمان وجود دارند كه با واژه‌ي «تخت» شروع مي‌شوند: تخت طاووس، تخت عليا، تخت كبود، تخت ملك و …
اما «تخت اردشير» يا «تخت تاقديس» (تخت كاووس) نام مكان نيستند، بلكه به موسيقي مربوط مي‌شوند و نام يكي از الحان سي‌گانه باربد هستند. از آنجا كه ما يك نوع نمايش همراه با آواز به نام «تخت حوضي» هم داريم، گفتم شايد بد نباشد ببينيم آيا رابطه‌اي ميان موسيقي و مكان‌هايي كه با واژه تخت شروع مي‌شوند وجود دارد يا نه؟
اين موضوع را به اين خاطر گفتم كه برخي معتقدند مكان‌هاي اورميه، ورامين، اورامان و اورامه (يكي از توابع جوشقان) كه تقريبا همگي هم‌ريشه به نظر مي‌آيند، از مكان‌هايي هستند كه موسيقي در آنها موضوع مهمي بوده و رونق داشته. از اهميت موسيقي در اورامان و اورامه خبر داريم و مي‌دانيم كه اورامي (هورامي)، موسيقي مربوط به كردستان است و اورامَن “نوعي از خوانندگي است كه خاصه‌ي فارسيان است و شعر آن به زبان پهلوي است.” قابل ذكر است كه واژه‌هاي رام، رامي، رامين، رامتين و رامنين هم به نوعي با موسيقي در ارتباطند.
پي‌نوشت: مهدي فتوحي من را متوجه اشتباهم در تعبير واژه‌ي «تخت حوضي» كرد. لطفا در بخش نظرات بخوانيد.
دیدگاه‌ها
گوشه ای است در ابوعطا به نام ” رامکلی”. همه ی اینها درست اس اما تخت حوضی ربطی به این ها ندارد. تخته حوضی تخت حوضی نیست. تخته است به معنای چوب. زیرا در این نوع نمایش چون صحنه ی اجر نبوده روی حوض ها را تخته می گذاشته اند تا بتوانند مکان مناسبی برای اجرا داشته باشند. من یک سوژه ی تحقیق دارم. ما در کدام شهرها تکیه یا پهنه داریم و بررسی نوع معماری آنها برای بررسی نوع معماری آمفی تئاترهای سنتی ایانی یک موضوع مهم ست. در تهران و سمنان را من دیده ام. در تهران در راسته ی بازار تجریش و در سمنان در محله ی پهنه ی بازار است. تکیه یمعاون الملک شیراز هم هست که منندیده ام. این می تواند شروعی باشد برای یک پژوهش بس جذاب. هم از لحاظ معماری. هم نقاشی. هم تئاتر و هم مردم شناسیو هم موسیقی و همصحنه آرایی.
دوست عزیز ..آقای فتوحی …تا آنجا که من می دانم تکیه معاون الملک در کرمانشاه است …نمی دانم تکیه ایی با این نام در شیراز هم هست یا خیر ..فقط لازم دیدم ..این نکته را اضافه کنم..موفق باشید.
فک کنم تکیه معاون الملک توی کرمانشاهه . یه دوست کرمانشاهی تو خوابگاه داشتم دیگه .