ميان زورخانه و قهوهخانه، شباهتها و رابطههاي جالبي وجود دارد، شباهتهايي كه ما را به شناخت دين مهر ارجاع ميدهد:
1- هر دو مكان، تنها جايگاه مردان است.
2- طبقات پايينتر جامعه به اين مكانها رفت و آمد ميكردند (ميكنند).
3- در زورخانه پهلواني ميكنند و در قهوههانه پهلواني را روايت ميكنند. (نقالي و پردهخواني در قهوهخانه انجام ميگيرد)
4- هر دو مكان كمنورند.
5- در هر دو مكان، آب (حوض آب) حضور دارد.
6- در هر دو مكان كسي هست كه اهميت بسزايي دارد و تقريبا هر دو كاراكتر مشابه دارند، در زورخانه مرشد و در قهوهخانه نقال.
7- در هر دو مكان پيشكسوت ارج و قرب دارد.
8- رستم را ببينيد؛ گاهي در حال انجام كارهاي پهلواني است و گاهي رجز ميخواند. ميتوان اينگونه شبيهسازي كرد كه، زورخانه محل پهلواني رستم و قهوهخانه محل رجزخواني او بوده است. با توجه به شناختي كه از قهوهخانهها مخصوصا در عصر قاجار و اوايل پهلوي داريم، احتمالا در قهوهخانه بوده كه مردان براي هم خط و نشان ميكشيدند و ميبينيم كه لوطيها و جاهلها سر و كلهاشان در قهوهخانه پيدا ميشده، و البته همينها به زورخانه هم ميرفتند.
9- در هر دو، گونهاي از نمايش و موسيقي وجود دارد.
اين نوشتار كوتاه ميتواند مقدمهي موضوع يك تحقيق جالب توجه باشد. آيا مكانهاي ديگري هم هست كه با اين دو مكان شباهتهاي اينچنيني داشته باشد؟
دیدگاهها
گمان نمی کنم قدمت قهوه خانه به پیش از دوران صفویه برسد. تا دوران صفویه را یقین دارم. پس قیاس این دو کمی قیاس مع الفارق است. ممکن است قهوه خانه از داخل جمع های زورخانه ای زاده شده باشد. ولی قطعا قهوه خانه به دوران پیش از اسلام باز نمی گردد. میخانه هاشاید. باید دگردیسی قهوه خانه راازمیخانه مورد تحقیق قرار داد و ذکر این نکته آنوقت اهمیت می یابدکه قهوه خانه آلترناتیو شرعی ای بوده که صفویه که در شیعی گری افراط می کردند به تقلید از فرنگ به جای میخانه درست کرده بودند.
سلامي ديگر
مقايسۀ خوبي كرديد و آنچه هم كه آقاي فتوحي نوشتند كاملا منطقي است.
شايد به نوعي بشود اماكني كه مراسم درويشان در آنجا برگزار ميشود را به قهوه خانه و زورخانه ربط داد و يا حتي اماكن مذهبي گذشتگان را (طبق نوشته هاي بهار) !!!
موفق باشيد
سلام
می شه راجع به ارتباطش با شناخت مهردینی بیشتر توضیح بدی , البته
سر فرصت , منظورت موارد 5و 4 و 6 و 7 هست؟
……………………………………………………………………………
جواب: سلام به شما. اگر فرصت شد، چشم.
و باز زمان جوری تنظیم شد که من روز درگذشت تختی بزرگ رو فراموش نکنم.امروز ، روز همه شما پهلوونها گرامی و مبارک
……………………………………………………………………………………………………………………….
جواب: سلام.زنده باد شما.