طرح موضوع

گر تو حق را بنده‌اي، بُتگر مباش / ور تو مرد ايزدي، آزَر مباش…عطار، منطق الطير

دگر به روي كَسَم ديده بر‌نمي‌باشد / خليل من همه‌ بت‌هاي آزَر بشكست…سعدي، غزليات

اين آزَر كه در دو بيت بالا نامش آمده، پدر ابراهيم پيغمبر است. آزر بر خلاف ابراهيم (كه به عنوان بت‌شكن مي‌شناسيمش)، بت پرست و بت‌تراش بود. من فكر مي‌كنم كه داستان بت‌شكني ابراهيم، از نمونه‌هاي اوليه‌ي پدركشي و تلاش براي ايجاد دنياي مدرن (مدرن براي آن روزگاران) است كه بعدها در اساطير مختلف به گونه‌هاي متفاوت بيان شده است.

از طرفي مي‌دانيم كه اديان بسياري در دنيا ظهور كرده‌اند و برخي از اين اديان را اديان ابراهيمي مي‌نامند كه يهوديت، مسيحيت و اسلام در زمره‌ي آن‌ها هستند. و به نظر مي‌آيد اين اديان به اديان ماقبل‌تر خودشان، همچون مهرپرستي و زرتشتي، پشت كردند و انگيزه‌هاي جديد و طرح‌‌هاي نو درانداختند. آن‌ها اين كار را همچون ابراهيم انجام دادند.

مي‌خواهم بگويم كه اگر هابيل و قابيل را نمونه‌هاي اوليه برادركشي (جدال ميان انسان كشاورز و شكارچي‌) بدانيم، ابراهيم را هم مي‌توان نمونه‌ي اوليه پدركشي (فرهنگ بر عليه طبيعت) قلمداد كرد. يك بحث اصلي ميان اسلام و يهوديت اين است كه اسماعيل همان فرزند عزيزي بود كه قرار بود قرباني شود يا اسحاق، به عبارت ديگر، اسماعيل جانشين پدر است يا اسحاق. بحث بر سر پخش شدن امپراطوري ميان برادران است، چنان‌كه در داستان فريدون هم اين موضوع را مي‌توان پي‌گيري كرد.

نتيجه‌ي ديگري كه مي‌خواهم بگيرم اين است كه دوره‌ي تمدن‌ها در دنياي ما از روزگاران قديم تا به امروز و همواره، تواتر برادركشي و پدركشي و برادركشي و پدركشي و برادر كشي و پدركشي و… است كه امروزه به طرق مختلف شاهدش هستيم. 

اين فقط يك طرح موضوع بود. اما سعي دارم كه يك مقاله در رابطه با تقابل فرهنگ و طبيعت بر اساس اسطوره‌ها بنويسم.