سرگذشت نام ایران

جغرافیای اساطیری ایران بنا به اندیشه و سنت زرتشتی جهان به هفت کشور haft kiŝwar بخش شده است. یکی از آنها در میان دیگر بخش‌ها جای گرفته بود و خود به تنهایی به اندازۀ شش کشور دیگر تصور می‌شد. از کشور میانی به اوستایی خونیرث Xwaniraθa و به فارسی میانه خونیره Xwanirah نام برده شده …

از اسرار پنهان جامعۀ نخبه‌کُش

خاقانی در بیت اول یکی از رباعیات معروفش چنین سروده است:در مسلخ عشق جز نکو را نکشندروبه صفتان زشت‌خو را نکشند در یک تحقیق مرتبط با آیین قربانی گزاره‌ای خواندم با این مضمون:حیواناتی برای قربانی انتخاب می‌شوند که عادات و غرایزشان به انسان نزدیک‌تر است. این دو عبارت را در جایگاه خودشان ولی با هم …

حیات، استثناست نه قانون

دانشمندان معتقدند قوانین اعتباری استثنا می‌پذیرند. و تا آنجا که علم و آگاهی ما تا امروز قد می‌دهد، در هیچ یک از اجرام آسمانی به جز زمین، زندگی (حیات) وجود ندارد.بنابراین شاید این گزاره چندان نادرست نباشد که بگوییم: قانون اصلی، عدم وجود حیات در هستی است و وجود حیات در زمین، استثناست.موضوع جالب این …

دو متن برای شب‌ها و دلتنگی‌ها

شب که تشریفش را می‌آورد،تشویش می‌شود و شور می‌زند دلم.او تشویق می‌شود و نمک می‌زند به زخمم. …………….. خانۀ دلم تاقچه ندارد.قاب سرشکستهٔ خاطرهدر کف ذهنم،دست‌وپا گیر شده است.

قصۀ ویترین ویران

به تفاوت مواجهه با درگذشت پله و مارادونا فکر می‌کنم؛ این دو اسطوره‌های کم‌تکرار تاریخ فوتبال!تعداد اخبار پخش شده، خاطرات گفته شده و کیفیت هیجانات و احساسات متبلور شده، برای این دو یکسان نبود؛ معتقدم مارادونا برندهٔ این بخش از سرگذشت شده است.شاید دریافت من اشتباه باشد، شاید این موضوع اصلا مهم نباشد، و شاید …

پرتقال و Orange

واژۀ Orange در انگلیسی به‌ترتیب از زبان فرانسوی قدیم (Orange, Orenge)، لاتین قرون وسطی (pomum de orenge)، ایتالیایی (arancia)، ونیزی (naranza)، عربی (naranj)، فارسی (narang) و سانسکریت (naranga-s) {به معنی درخت پرتقال} گرفته شده است. منشأ اصلی درخت پرتقال به اعتقاد کارشناسان، چین یا شمال هند بوده است. پرتقال تلخ ایرانی در قرن ۱۱ میلادی …

سدسازی

از زمانی که مسائل محیط زیست ایران را پیگیری می‌کنم، همیشه مسألهٔ سدسازی بی‌رویه و غیراصولی مطرح بوده است. این روزها هم سد چم‌شیر دغدغهٔ تازهٔ طرفداران محیط زیست شده است.به این بهانه قصد دارم به این موضوع بپردازم که چگونه «سدسازی» به معنای عام خودش، در میان رفتار ما نهادینه شده است. کافی است …

این یک بازی ذهنی است

از میان حروف فارسی، به ماجرای حرف «ه» وقتی که در آخر کلمات ظاهر می‌شود، علاقهٔ ویژه‌ای دارم. معتقدم شعور دارد و زیرک است.بعضی کلمات هستند که با پذیرفتن «ه» در آخرشان به شدت تغییر مفهوم می‌دهند، با اینکه هنوز با کلمهٔ اصلی شباهت دارند.انگار «ه» کلمه را دچار جهش ژنتیکی می‌کند.مایلم بگویم که نقش …

دنیای همبستۀ صندلی و صحنه

برآوردها نشان می‌دهد از ۱۹۰هزار سال پیش تا امروز حدود ۱۱۷میلیارد انسان بر روی کرهٔ زمین زندگی کرده‌اند که فقط حدود ۸میلیارد از آنها هم‌اکنون زنده‌اند.به سالن تئاتر و شباهتش به دنیای زندگان و مردگان فکر می‌کردم. سالن تئاتر دو بخش کاملا مجزا و مرتبط دارد؛ «صحنه» و «صندلی».همهٔ نور و جنب‌وجوش و دیالوگ و …

فوتبال، عواطف و اتفاقات ایران

۱- فوتبالفوتبال قطعا پرطرفدارترین ورزش است، اما چرا؟دلایل بسیاری دارد اما به ذکر چند نکته اکتفا می‌کنم:«پا» اصولا در ورزش‌های دیگر همان وظیفهٔ اصلی خودش را دارد؛ ایستاده نگه داشتن فرد و حرکت کردن. در ورزش‌های رزمی هم برای ضربه به حریف به کار می‌رود. ولی در فوتبال پا کاری می‌کند که اصولا برای آن …