برای انجام یک کار، با خانم منصوره ابراهیمی، همسرشان و الهام (دخترشان) به ساوه رفتیم. کارمان را انجام دادیم و بعدش از برخی جاذبه های ساوه بازدید کردیم که از شرح آن ها خودداری می کنم. اما در 15 کیلومتری شهر ساوه، روستایی به نام “باغ شیخ” وجود دارد که کاروانسرای متروکی به همین نام نیز در نزدیکی روستا دیده می شود.
ما برای بازدید از کاروانسرا رفتیم. از خصوصیات این کاروانسرا یکی این است که با وجود تخریب جزیی (منظورم از جزیی این است که معمولا ما به تخریب بیش از این عادت کرده ایم)، طرح معماری اش از بین نرفته و به سادگی قابل بازسازی و حتی بهره برداری است. دیگر اینکه در داخل این کاروانسرا و بر روی برخی از دیوارها نوشته هایی مربوط به دو قرن اخیر دیده می شود که به نظرم می توانند جزو حافظه ی تاریخی این دیار و این کاروانسرا محسوب شوند. در زیر شرح بازدیدمان از این کاروانسرا را با هم می خوانیم و می بینیم.
نمای بیرونی کاروانسرای “باغ شیخ”
نمایی از هشتی کاروانسرا. گچبری های زیبایش هنوز باقی مانده اند.
نمایی از حیات و حجره های کاروانسرا
این هم از نوشته های مکتوب بر دیوارهای کاروانسرا که نظرمان را جلب کرد: ” در رکاب سرکار ؟؟؟ احمد محمد رحیم ؟؟؟ وارد این رباط شدیم بعزم زیارت حضرت معصومه…” (1270 ه.ق) نوشته حکایت از این می کند که این کاروانسرا محلی برای اقامت زائرانی بوده اند که به “قُم” می رفته اند.
شعری را به خط خوش نوشته اند.
یک شعر دیگر با خط بسیار خوش. ظاهرا سنت یادگاری نویسی بر بناهای تاریخی از دیرباز در میان مردم ما رواج داشته: “السلام ای بعد ما آیندگان رفتنی بر شما خوش باد این سرمنزل ناماندنی”
یادگاری دیگری به خط پهلوی؟ (مطمئن نیستم)
” از اردبیل عازم خراسان بودم”. از این نوشته می توان درک کرد که این کاروانسرا ظاهرا در مسیر جاده ابریشم (مسیر شرقی-غربی ایران) قرار داشته.
“مشغول تحصیل بودم بقصد زیارت معصومه علیهم السلام بقم (به قم) رفته بودم….”
این نوشته مربوط است به سال 1209 ه.ق. (223 سال پیش)
“… عازم کشمر (کشمیر) شدیم….”
این نوشته هم در نوع خودش جالب است: “… در دنیا بسیار طالب دختر جمیله هستم خداوند نصیب؟؟؟ …”
مربوط است به 1297 ه.ق. از “شتردار تبریزی” حرف به میان آمده. این مشخص می کند که شغلی با عنوان شترداری وجود داشته که البته می دانیم که وجود داشته.
در این نوشته هم از “مراجعت سفر هشت ساله” سخن به میان آمده.
و این مقایسه ای است از آن روزها و این روزها… تغییر کاربری کاروانسرا را در تصویر می بینید… بچه های روستا در اوقات بیکاری در این کاروانسرای جمع می شوند و به سرگرمی هایی می پردازند که می بینید.
آبا با احیای این کاروانسرا احتمالا درصدی از بیکاری مرتفع نمی شود و یک میراث گرانبها حفظ نخواهد شد؟
پی نوشت: عکس ها را با موبایل گرفته ام.
دیدگاه‌ها
سلام و درود
منتظر می مانیم تا کامل شود
……………………………………………………………………………………………………………………………..
جواب: سلام. چشم، کامل می کنم.
با سلام واحترام
یک دوربین غیر دیجیتال روسی به اسم زنیت به دردت میخوره؟
خوب کار میکنه وخوب هم عکس میگیره.
……………………………………………………………………………………………………………………………..
جواب: سلام. سپاس فراوان از لطف شما. ترجیح می دم با دیجیتال عکاسی کنم. در صدد خرید دوربین دیگری هستم.
سلام استاد چنين صحنه اي را در سفري كه به پارك ملي كوير داشتم در ديواره هاي اطاق شاه نشين قصر بهرام تصاويري مثل تصاويري كه شما گرفتيد در لايه هاي زيرين گچ ديوار خط خوش نستعليق با تاريخ 400ساله و اشعار حافظ توسط مسافرين و كاروانيان خود نمايي مي كند و در لايه رويي گچ ديوار خطوط كج و نازيباي دستونشته هاي اسامي افرادي كه در سالهاي اخير براي بازديد از اين بناي تاريخي وارد آن شده اند انسان را آزار مي دهد.
گذشتگان ما هر جا يادگاري مي نوشتند هم متن و هم دستخطشان زيبا و پر محتوي ولي در حال حاضر با زغال با خطوط ميخي فقط هنري كه بر جا مي گذاريم تاريخ را نابود مي كنيم و معماري زيباي ايراني را و فقط اسم خودو همراهان همراه با تاريخ ورودمان را مي نويسيم.كاش متولياني پيدا شوند دلسوزانه فرهنگ سازي بكنند.
……………………………………………………………………………………………………………………………..
جواب: سلام. چه جالب. باید یک بازدید از این کاروانسرا داشته باشیم. سپاس از اطلاع رسانی.
SALAM,OMIDVARAM HALETOON KHOOB BASHE,CHERA BE NESBATE GHABL DIRTAR MATALEBETOON RO UP MIKONID?DIGARAN RO NEMIDOONAM,VALI MAN MONTAZERE NEVESHTEHA&AX HAYE JADIDETOON HASTAM,OMIDVARAM YE DONYA DELSHAD BASHID. :))))))))))
……………………………………………………………………………………………………………………………..
جواب: سلام. این روزها دچار تردید هستم، امیدوارم باز بنویسم.
عكس سوم عاليه
ديگه چشممون به ديدن اين يادگاري ها عادت كرده! اگه جايي نباشن تعجب داره!!
…………………………………………………………………………………………………………………………..
جواب: سلام. بله، شاید.
سلام
اینجا احتمالا کاروانسرای قردین و یا باغ شیخ باید باشد،
در جاده ساوه – قزوین دو کاروانسرای خشکرود و ورده از دوران صفوی هست که تحت حفاظت هم نیستند!
سپاس
…………………………………………………………………………………………………………………………..
جواب: سلام. بله، کاروانسرای باغ شیخ است.
سلام. از عکس 2 خوشم اومد. با اینکه با موبایلت عکس گرفتی کیفیتش خوبه. مرسی و امیدوارم هرچه زودتر دوربین هم خریداری کنی.
…………………………………………………………………………………………………………………………..
جواب: سلام. سپاس از شما.
Khoshhalam veghean khoshhalam.afsus ke zudtar az in ba site u barkhord nadashtam.
Salam
Khoshbakhtam.man saber homaei ahle chahar mahal sakene shahre borujen.5sale sarparaste goruhe kuh navardie (kahbodam)daghighan 17 salam bud k vase avalin bar in karo tu shahremun shuru kardam.hame migoftan nemishe vali shod.2hafte pish tu yeki az barnamehaye tabiat gardim140 nafar hozur dashtan.asheghe karamam.az emsal jure dige shuru kardam.enghadr dargir tabiat shodam k nemidunam chikar konam.tu zehnam por az karhaye nakardast vali komak mikham man hamishe 2nbale tashkilato shakhsiati mesle u migashtam.samimane moshtaghe ertebat ba u hastam.age lotf konid rahe ertebat ba khodetuno behem begid sepas gozar misham.
Hamishe arezum in bude :
Dar peye anam ke gar ze dast bar ayad………………………….dast be kari zanam ke ghose sar ayad
Montazeretunam
Khoda negahdar
09130067900
…………………………………………………………………………………………………………………………..
جواب: سلام به شما. بنده در خدمتم. 09123144795 – nooraghayee@gmail.com به امید دیدار و موفق باشید.
سلام آقا آرش خوشا بحالت که همیشه در سفرید شرمنده خانمم اطلاعات کاملی در باره میترا میخواد جهت مقاله لطفا راهنمایی فرمایید متشکریم
………………………………………………………………………………………………………………….
جواب: سلام. چَشم. باید کتاب بگیرم و براتون بفرستم.
سلام آرش جان
ممنون از راهنماییت. این مطلب رو خوندم. جای بسیار جالبی هست و کارهای زیادی می شه در همچین محیطی انجام داد. کارهای که خیلی ساده تر و کم هزینه تر از اونی هستند که ما فکرش رو می کنیم. متأسفانه برای کاری که من در نظر دارم مناسب نیست 🙁 ولی داشتم با خودم فکر می کردم حتی اگه اینهمه بساز و بفروش هایی که تو مملکت ما هستن اگر شم اقتصادی شون رو کمی کار بندازن و بدون اینکه بخوان دغدغه ی فرهنگ و تاریخ رو داشته باشن، به جای اینکه هی بکوبن و بسازن به راحتی می تونن با سرمایه گذاری روی همچین مکانهایی چندین برابر بیشتر پول در بیارن. فقط کافیه سازماندهی بشن.
به هر حال بازهم ممنون از راهنماییت.
………………………………………………………………………………………………………………..
جواب: سلام. با حرفات کاملا موافقم. موفق باشی.
چقدر همه خوش خط بودن !
چقدر دلم میخواد در یک حرکت معجزه آسا و متمرکز تمام این بنا ها مرمت و درست بشن….(میدونم آرزوی بی پایه اییه، اما آرزو دلیل بر استعداده )
من به قدم های کوچیک ایمان دارم ولی.
…………………………………………………………………………………………………………
جواب: سلام. زنده باد شما.