چند عكس از ابيانه ببينيم:
مي‌دانم كه همه‌اتان از اين چشم‌زخم‌ها در همه جاي ايران و بيش‌تر از همه در شهرهاي كويري ديده‌ايد، با اين همه گفتني‌هايي در اين مورد هست. در اين چشم‌زخم‌ها از گياه اسفند استفاده ميشود كه همين واژه‌ي «اسفند»، به معني «مقدس» است. ديگر اين‌كه نه تنها از گياه اسفند به اين نحو براي چشم‌زخم استفاده مي‌كنند بلكه از دود دادن آن هم به همين منظور بهره‌برداري ميشود و قرار است كه دود اسفند به چشم بدخواه برود و از طرفي يك حريم نامريي اطراف شما را احاطه كند. احتمالا تا اين‌جا چيزي به اطلاعاتتان اضافه نكرده‌ام، اما درباره‌ي شكل لوزي چه مي‌‌دانيد؟ اگر دقت كنيد همه‌ي اين‌گونه چشم‌زخم‌ها لوزي شكل هستند، هرچند كه ممكن است اندازه‌اشان با هم متفاوت باشد. اين‌كه چشم‌زخم‌ها را به صورت دايره، مربع، مستطيل و يا اشكال ديگر نمي‌سازند دليل دارد كه شايد امروزه خود سازندگان چشم‌زخم‌ها از اين موضوع مطلع نباشند. لوزي بودن چشم‌زخم در واقع تداعي‌گر «چشم» است. يك لحظه در آيينه به حدقه‌ي چشمتان نگاه كنيد، آن را بيش از هر شكلي آن را به صورت لوزي مي‌بينيد. اين‌كه درون اين لوزي چند رنگ وجود دارد براي اين است كه بخش‌هاي مختلف چشم (سفيدي چشم و مردمك) را تداعي كنند تا هرچه بيش‌تر به چشم شباهت پيدا كند. يك نظريه ديگر وجود دارد كه شكل لوزي به خاطر شباهت آن به شكل «رَحِم» انتخاب ميشود كه ظاهرا آن هم فلسفه‌ي خودش را دارد.
يكي از كوچه‌باغ‌هاي ابيانه
خيلي از گردشگراني كه به ابيانه سفر مي‌كنند، زحمت پياده‌روي به آن سوي رودخانه را به خودشان نمي‌دهند (يا اطلاع ندارند) و از ديدار معبد «هينزا» محروم مي‌شوند. بر روي اين تابلو از معبد هينزا با عنوان «بارگاه بي‌بي زبيده خاتون» ياد شده است. ما دقيقا نمي‌دانيم كه معبد «هينزا» يك معبد «مهري بوده يا مكاني براي ستايش «آناهيتا». موضوعي كه براي بنده اهميت دارد اين است كه در ايران چند مكان شبيه اين معبد هست كه همگي ويژگي‌هاي مشترك» دارند. اشكفت سلمان در ايذه‌ي خوزستان، پيرغار در فارسان چهارمحال و بختياري و پير سبز در اردكان يزد از اين جمله‌اند. ويژگي مشترك همه‌ي اين‌ها، وجود غار در دل كوه، حضور رودخانه در كنار يا وجود چشمه و آب در داخل غار، حضور درختان مقدس از جمله چنار و سرو و گاهي وجود كتيبه در نزديكي آن‌هاست. جالب اين‌كه از همه‌ي اين‌ها با عنوان معبد ياد ميشود و مردم در داخلشان شمع روشن مي‌كنند و برايشان مقدس است. ديگر اين كه اين معابد در مكان‌هايي قرار دارند كه تا همين امروز هم دور از شهرها و مردم هستند و مكان دنجي تلقي مي‌شوند.
كسي كه براي ديدن معبد هينزا مي‌رود امكان اين را دارد كه همه‌ي روستاي ابيانه را در قاب دوربينش به تصوير بكشد.
داخل معبد هينزا
جزيي از نقش يكي از درهاي روستاي ابيانه
دیدگاه‌ها
سلام آرش خسته نباشی
در باره اسپند عرض کنم آن رشته های آویزان در اضلاع پایین لوزی همان مژه های چشم است.
ما در نوش آباد از این نوع آداب و رسوم که ریشه در فرهنگ کهن و آیین زرتشتی دارد زیاد داریم که در حال فراموشی است.
به عنوان مثال برای جلوگیری از عقرب گزیدگی و دفع بلا از شر گزندگان آدابی جالب داریم که به آن هنوز باور داردند و انجام می دهند و یا برای مسافری که از او خبری ندارند آجر خطایی را برداشته با زغال طرحی روی آن می کشندو با کلمات آب و باد و آتش و فرمول خاصی که دارند به چشمبراه می گویند مسافرت در راه است یا دیر بر می گردد یا جایی گرفتار شده است.و…
شاد باشی و فیصله نباشی
………………………………………………….
جواب: سلام حسين عزيز. از اطلاعات ارزشمند شما سپاسگزارم.
زیارتگاه هینزا که در زاویه جنوب شرقی ده و در دره کم عرض و طویلی شامل قریب یک هکتار باغهای میوه قرار دارد به شماره 14897 در سازمان میراث به ثبت رسده است.
……………………………………………………
جواب: سلام و سپاس
سلام آقاي نور آقايي!
مصاحبه پهلوان‌ها مسافرند در نشريه چاپ شد منتظر مقالات و گزارش هاي شما براي چاپ در نشريه هستم
پاينده وسلامت باشيد.
…………………………………………………………………………
جواب: سلام به شما. سپاس
من دقیقا همین ها را که در عکس هست برای دوستان انگلیسی سوغات بردم. و فهمیدم که اکثر انگلیسبها هم در خانه اسپند دانه شده دارند و مشابه ما آن را دود میکنند و در خانه میچرخانند و به اینکار blessing میگویند.
…………………………………………………………………………..
جواب: سلام. سپاس از اطلاعات شما.
salam bar hakime safar baz
………………………………………………………..
جواب: سلام و سپاس
اسپند کاربرد علمی هم داره. باکتری گرم منفی را از بین می بره. ضد عفونی کننده محیط هم می باشد.
سلام. چين دوباره؟
سلام سپاس از اطلاعات خوب دوستان در مورد اسپند
آرش در جندق غیر از این یه چیز دیگه هم واسه چشم و نظر با خمیر درست می کنند و در خانه آویزان می کنند معتقدند آرد این خمیر را باید از 7 خانه بگیرند خانه هایی که در آنها شخصی با نام فاطمه موجود باشد من هرگز نفهمیدم چرا اما با توجه به جو مذهبی این شهر حتما ریشه در اعتقادات مذهبی مردم دارد عکس این آویز را هم برایت می فرستم
………………………………………………………
جواب: سلام حسين‌جان. سپاس از اين اطلاعات جالب. سپاس.
سلام
ظهر بخير حتما”هواي پكن خيلي گرمه.اميدوارم حالت خوب باشه.كاشكي عكسهاي بيشتري از ابيانه مي گذاشتي.مخصوصا”از كوچه هاش ولباس سنتي مردمش.درمورد آداب ورسومشون اگه اطلاعات بيشتري بنويسيد ممنون ميشم.درمورد اسپند خاصيت ضد عفوني كنندگي محيطي قوي داره مخصوصا”در “بيماريهاي كه ازطريق هوا منتقل ميشن مثل آنفلونزا وسرماخوردگي.
موفق باشيد
……………………………………………….
جواب: سلام و سپاس.
زنده‌باد
چقدر دلیل لوزی بودن چشم زخم جالبه.
……………………………………………………………………………………………………
جواب: سلام. بله.
استاد جان اینجا هر خطش به من اضافه کرده.
از کل پاراگراف اول فقط دود در چشم بدخواهان رو می دونستم و بس….
همیشه از یک پدیده ی عادی ، چیزی نو برای گفتن و نوشتن دارین.
همیشه در صحت و سلامت ببینمتون استاد خوبم.
……………………………………………………………………………………………………………
جواب: سلام. سپاس که همراه هستید.