نگاهی گذرا به وب سايت‌هاي گردشگري ايران و جهان

پیش نوشت: هفته ی پیش موضوع این نوشتار را در جمع “راهنمایان انجمن صنفی راهنمایان گردشگری استان تهران”، ارائه کردم. چند وقتی بود که بر رویش کار می کردم و می توانست بهتر از این باشد. اما با توجه به گرفتاری هایی که در پیش دارم و باید به کارهای بسیار دیگری بپردازم، بالاخره تمام امروز برایش وقت گذاشتم و تمامش کردم.

………………………………………………………………………

امروزه هر سازمان و نهاد و شركتي، چه اقتصادي و چه غير اقتصادي، به منظور شناساندن خود، اقدام به ايجاد يك سايت اينترنتي مي‌كند. در صنعت گردشگري نیز سازمان‌ها و شركت‌های دولتی و خصوصی، دفاتر خدمات مسافرتي و … از اين روش استفاده مي‌كنند.
اين نوشتار قصد دارد برخی از بهترين سايت‌هاي گردشگري دنيا را با بعضی از شاخص‌ترين سايت‌هاي گردشگري ايران مقايسه كند و شباهت‌ها و تفاوت‌هاي آن‌ها را آشكار سازد:

نگارنده با بررسی چندین وب سایت گردشگری معروف در سطح جهانی، متوجه شدم که هر کدام از آن ها در یک یا چند زمینه رویکرد تخصصی دارند. به طور مثال، برخی فقط در رابطه با رزرواسیون هتل و هواپیما و کشتی و از این قبیل فعالیت دارند. برخی وب سایت ها تصاویر و فیلم های جاذبه های گردشگری را به گردشگران نمایش می دهند. گروهی از وب سایت ها در زمینه تورهای ویژه فعالیت می کنند. بعضی سفرهای ارزان و بعضی دیگر سفرهای لوکس را پیشنهاد می دهند. برخی از وب سایت ها نیز تنها فعالیتشان این است که به گردشگران اطلاعات مربوط به مقصد را ارائه کنند و نهایتا بر توصیه های سفر تاکید دارند.
موضوع دیگری که در بیشتر وب سایت های گردشگری دیده می شود، وجود یک شعار کاربردی است که اهداف وب سایت را تبیین می کند. این شعارها در یک جمله، مخاطب را برای استفاده یا عدم استفاده از وب سایت مورد نظر راهنمایی می کنند. این موضوع، تقریبا در هیچ یک از وب سایت های ایرانی مورد توجه قرار نگرفته است. این بدان معنی نیست که وب سایت های گردشگری ایرانی از شعار استفاده نمی کنند، بلکه شعارشان در راستای اهدافشان نیست و یا اساسا شعارشان کاربردی نیست، بلکه تنها یک جمله تزیینی به شمار می رود.

اکنون به معرفی چند وب سایت معروف در زمینه گردشگری می پردازیم:

وب سایت های خارجی
www.igougo.com
این وب سایت در سال 2005 میلادی برنده ی بهترین سایت اینترنتی گردشگری در ایالت متحده شده است. در این وب سایت می توان از نظرات گردشگران مطلع شد و برای سفر با آن ها مشورت کرد. این سایت اینترنتی امکان رزرو پرواز، هتل، تور، اتومبیل و کشتی کروز را برای گردشگران مهیا می سازد.
شعار igougo، این است: “بهترین توصیه برای جایی که می روید (سفر می کنید)” که با فعالیتش مطابقت کامل دارد.
گردشگران می توانند با این سایت، از طریق Facebook یا Twitter  ارتباط برقرار کنند. در ضمن، این سایت برای مخاطبینش جوایزی را در نظر می گیرد.

نکته ای که در رابطه با این وب سایت قابل توجه است، اعتماد گردشگران به نظریات ارائه شده توسط دیگر مسافرانی است که قبلا به مقصد مورد نظر سفر کرده اند یا به فرض از امکانات هتل پیشنهادی در این وب سایت بهره مند شده اند.
نگارنده نتوانستم در میان وب سایت های گردشگری ایرانی، سایت اینترنی را پیدا کنم که با تاکید بر حقیقت، چنین خدماتی را به گردشگران ارائه دهد.
اگر از گردشگران ایرانی که به خارج از کشور یا در داخل کشور سفر می کنند، بپرسید، جواب خواهند داد که با جستجو در اینترنت نتوانستند اطلاعات (به زبان فارسی) قابل توجهی برای مقصدی که قصد سفر به آن را دارند، بیابند. (با توجه به این که نگارنده، راهنمای گردشگری هستم و با هم وطنان ایرانی در داخل و خارج کشور بسیار سفر کرده ام، بارها چنین سخنانی را از زبان آن ها شنیده ام.)

www.triporama.com
این سایت اینترنتی با شعار “با هم برنامه ریزی کنیم، با هم سفر کنیم” امکان برنامه ریزی برای سفر گروهی را فراهم می سازد. در Triporama همچون یک وب سایت شخصی امکان ارتباط با دیگران (ذخیره سازی و اشتراک تجربیات سفر، دعوت از دیگران برای سفر، ارسال پیغام و …) وجود دارد.
انواع مختلف گشت ها و برنامه های سفر در این سایت طراحی شده و گردشگران می توانند از برنامه ی روزانه ی سفرها مطلع شوند. در این سایت اینترنی، گردشگران می توانند ایده هایی برای انتخاب مسیر و مقصد گشت ها مطرح کنند و برای خودشان همسفر بیابند.

به نظرم، فعالیت این وب سایت بسیار قابل توجه است و کمبود چنین سایتی در فضای گردشگری ایران کاملا محسوس است. بسیاری از گردشگران تمایل دارند که در حین سفر، برای خود همسفرانی بیابند و از تجربه آشنایی با دیگران در حین سفر برخوردار شوند، لذتی که شاید در تمام عمرشان آن را به فراموشی نسپارند.
درواقع این وب سایت بستری را فراهم کرده، که مسافران بتوانند خودشان یک تجربه را طراحی و مدیریت نمایند. قابل ذکر است که امروزه “طراحی تجربه”، یک مبحث بسیار عمیق و ارزشمند است که در علوم اجتماعی و روانشناسی فردی و گروهی به آن توجه می شود.

www.tripadvisor.com
بیش از 40 میلیون نفر گردشگر در این سایت نظرات و ایده های خودشان را در رابطه با هر آن چه مربوط به سفر است، ابراز کرده اند و این موضوع خود اعتبار و هویت این سایت را مشخص می کند.
این سایت با شعار “حقیقت را دریابید و بعد بروید (سفر کنید)”، امین ترین سایت در زمینه معرفی مقصد گردشگری به شمار می رود. به طور مثال، شاید عکس هایی که در سایت یک هتل از اتاق ها در معرض نمایش قرار می گیرد با عکس هایی که یک گردشگر از اتاق های همان هتل می گیرد، متفاوت باشد، این اختلاف را در tripadvisor می توان مشاهده کرد. 
معرفی بهترین مراکز اقامتی و تفریحی و … در هر سال و هر هفته، از خدمات این سایت به شمار می رود.

می توان این گونه ابراز کرد که tripadvisor یک سایت اینترنتی حقیقت یاب است و جدای از هیاهوی سفر، به رسالت خود بر اساس نظر گردشگران وفادار است.

www.wayn.com
نام این وب سایت خلاصه شده ی جمله ی Where Are You Now به معنی “اکنون کجا هستید؟” است و 15 میلیون عضو دارد. علاقمندان به سفر به طور رایگان در این سایت اینترنتی عضو می شوند و برنامه ی روزهای گذشته و حال و آینده ی سفرشان را با دیگران به اشتراک می گذارند. ممکن است کسانی که از قبل همدیگر را نمی شناخته اند با خواندن نوشته های دیگران در این وب سایت، در بخشی از مسیرشان همسفر شوند. این سایت اینترنتی همچون آن هایی که در بالا ذکر شد، جزو “شبکه های اجتماعی سفر” قلمداد می شوند.

در یک جمله، این وب سایت میعادگاه عاشقان سفر است.

www.planetware.com
شعار Planetware چنین است: “راهنمای سفر نامحدود به همه ی دنیا”
هدف این وب سایت، اطلاع رسانی دقیق و کامل برای همه ی جاذبه های گردشگری دنیاست. (قابل ذکر است که نام ایران در فهرست کشورهای این وب سایت دیده نمی شود)
رزرو پرواز، هتل، اتومبیل و … از خدمات دیگر این سایت است.

www.hitchsters.com
در برخی از شهرها بهترین راه بازدید از جاذبه های گردشگری، گرفتن تاکسی از فرودگاه به سمت مکانی است که جاذبه ی مورد نظر در آن جا قرار گرفته.
از طرفی، قیمت تاکسی در بسیاری از شهرهای توریستی گران است. بنابراین گردشگران قبل از آغاز سفر به این سایت اینترنتی رجوع می کنند، ساعت پرواز به فرودگاه مقصد مورد نظر را انتخاب می کنند و سپس درخواست خودشان را مبنی بر انتخاب همسفر  ارائه می دهند. نهایتا چند نفر در فرودگاه مقصد جمع می شوند و یک تاکسی به صورت اشتراکی کرایه می کنند و به مکانی که جاذبه در آن قرار دارد، می روند. به این ترتیب در هزینه و وقت صرفه جویی می شود.

این وب سایت مشخص می کند که چگونه سایت های اینترنتی به صورت تخصصی فعالیت می کنند و به چه مواردی توجه دارند.

www.unusualhotelsoftheworld.com
این سایت اینترنتی به معرفی هتل های غیر معمول می پردازد. به طور مثال، اقامت در هتل های یخی، خانه های درختی، خانه های صخره ای و همچنین اقامت در یک جمبو جت، اتومبیل کهنه یا یک قایق کوچک و … از پیشنهادهای جالب این وب سایت است.

www.cruisemates.com
کسانی که به این سایت اینترنتی مراجعه می کنند، می توانند به طور مستقیم برای رزرو سفر با  انواع کشتی های کروز (لوکس، خانوادگی، برای کودکان و نوجوانان و …) اقدام نمایند. مسافران کشتی های کروز با مراجعه به سایت cruisemates، اطلاعات لازم برای سفرهای دریایی را دریافت می کنند.

www.kayak.com
این سایت، موتور جستجوگر وب سایت های سفر است.Kayak  توانایی این را دارد که در یک زمان بیش از 140 سایت گردشگری را بیابد، آن ها را با هم مورد مقایسه قرار دهد و نتیجه را اعلام کند. امکان جستجوی هتل، پرواز، اتومبیل، مقصد گردشگری و انواع فعالیت های گردشگری در kayak.com امکان پذیر است.

www.airlinemeals.net
این سایت به معرفی غذاهای 500 شرکت هواپیمایی می پردازد و آخرین اخبار در رابطه با صنایع غذایی هواپیمایی را در اختیار مسافران قرار می دهد. مسافران با مراجعه به این سایت می توانند از انواع غذاهایی که در هواپیما سرو می شود مطلع شوند. در این سایت می توان از منوی غذاهای دریایی، غذا برای کودکان، غذا برای گیاهخواران، غذا برای بخش First class و … در هر شرکت هواپیمایی آگاهی یافت.

بازهم به یک وب سایت بسیار تخصصی در زمینه گردشگری مواجه هستیم. جالب است بدانیم که برخی از وب سایت ها به معرفی بهترین صندلی در انواع هواپیماها می پردازند، و برخی مسافران را راهنمایی می کنند تا بتوانند در فرودگاه بخوابند و استراحت کنند. حتی یک وب سایت برای رزرو جای پارک ارزان در فرودگاه ها وجود دارد.

www.literarytraveler.com
در این سایت اینترنتی با تورهای ادبی آشنا می شویم. این تورها با عناوین متنوع به معرفی لوکیشن های مختلفی می پردازند که در رمان های نویسندگان بزرگ دنیا به آن ها اشاره شده است. گاهی محل اسکان نویسندگان و شعرایی از قبیل مارک تواین، چارلز دیکنز، لورکا و … به عنوان مقاصد گردشگری مطرح می شوند. در این وب سایت همچنین می توان با تورهایی آشنا شد که به منظور شناخت ادبیات کشورهای مختلف (به طور مثال، مصر) و شاهکارهای ادبی جهان (به طور مثال، اودیسه) طراحی و اجرا می شوند.

گردشگری ادبی در دنیای امروز گردشگری بسیار مورد توجه قرار گرفته است و علاقمندان فراوان دارد.
نگارنده بر این باور هستم که برگزاری تورهای ادبی در ایران چنان چه به صورت کارشناسی مورد مطالعه قرار گیرد و طراحی و اجرا شود، مورد استقبال ایرانیان و خارجیان قرار خواهد گرفت. در همین زمینه ایجاد یک وب سایت تخصصی مفید و قابل استفاده خواهد بود.
(قبلا در رابطه با طراحی تورهای ادبی و به ویژه، تورهایی به منظور معرفی شاعران ایرانی با عنوان “شعرگردی” مطالبی را نوشته ام.)

 www.vegtravel.com
این وب سایت به منظور ارائه سرویس به گردشگران طرفدار محیط زیست و گیاهخواران طراحی شده است. چگونگی گذراندن تعطیلات، معرفی محل اقامت و غذاهای باب میل برای گیاهخواران و طبیعت دوستان در این سایت اینترنتی مهم ترین ویژگی آن به شمار می رود.

www.contiki.com
این سایت اینترنتی برای معرفی مقاصد گردشگری به جوانان از 18 تا 35 ساله طراحی شده است و مقاصد و جاذبه های دلخواه این سن و سال را مورد توجه قرار داده است.

www.dogfriendly.com
بسیاری از گردشگران مایل هستند که همراه با حیوان خانگی¬اشان سفر کنند. این سایت اینترنتی به معرفی رستوران ها، کمپ ها، هتل ها و شهرهایی می پردازد که ورود سگ و حیوانات خانگی در آن ها مجاز است. به طور مثال در این وب سایت بخشی با عنوان «راهنمای سفر با سگ» وجود دارد.

www.hostels.net
این وب سایت و وب سایت های مشابه برای کسانی است که به فکر سفر ارزان هستند.

www.abercrombiekent.com
این وب سایت برای کسانی طراحی شده که لوکس سفر می کنند و در این اندیشه هستند که برایشان تورهای خصوصی (به طور مثال 2 نفره) برگزار شود، یا این که در فکر اجاره ی یک جزیره برای تفریح و استراحت هستند. این سایت اینترنتی که به اختصار A&K نامیده می شود، 48 مکان را در سرتاسر دنیا برای سرویس به گردشگران ویژه اش در اختیار دارد.

www.wikitravel.com
ویکی تراول، سایت راهنمای سفر جهان شمولی است که رایگان بودن، کامل بودن، به روز بودن و قابل اعتماد بودنش از ویژگی های آن به شمار می رود. این سایت تا به امروز، برای سفر به 24275 مقصد گردشگری اطلاعات ویرایش شده دارد. لازم به ذکر است که اطلاعات این سایت به 20 زبان مختلف در اختیار علاقمندان قرار گرفته است.

به طور مثال اگر در این وب سایت، به بخش آسیا و از آن جا به بخش خاورمیانه و نهایتا ایران بروید، اطلاعاتی در رابطه با کشورمان خواهید یافت که به جرات می توان گفت در کمتر سایت اینترنی ایرانی دیده می شود.
اطلاعات عمومی مربوط به ایران، تاریخ، آب و هوا، مناظر دیدنی، مناطق مختلف فرهنگی، شهرهای مهم، مقاصد گردشگری، چگونگی گرفتن انواع روادید (ویزا) برای اتباع کشورهای مختلف به منظور سفر به ایران، چگونگی سفر به ایران، چگونگی سفر از ایران به کشورهای همسایه، زمان فستیوال ها، مکان هایی برای اسکی در ایران، چگونگی خرید و حمل پول، معرفی غذاها و نوشیدنی ها و اطلاعاتی مربوط به سبک زندگی ایرانیان و … همه و همه در این وب سایت در اختیار گردشگران احتمالی قرار گرفته است.

قابل ذکر است، با این که هر ساله هم وطنانمان به کشورهای مختلف سفر می کنند، هیچ یک از وب سایت های ایرانی در رابطه با سفر به خارج از کشور چنین اطلاعات ارزشمندی را ارائه نمی دهند.

www.businesstravellogue.com
این وب سایت همان طوری که از نامش برمی آید برای کسانی طراحی شده که با اهداف تجاری سفر می کنند، ولی گاهی وقت اندکی دارند تا از جاذبه های شهر یا کشور مقصد بازدید کنند. این وب سایت برای این گروه از تاجران، برنامه هایی را به همین منظور تدارک می بیند.

وب سایت های ایرانی
آن چه در بالا ذکر شد، عنوان تمامی بهترین و معروف ترین وب سایت های گردشگری در دنیا نیست، اما برای این که متوجه ویژگی آن ها باشیم، کفایت می کند. اکنون به معرفی چند وب سایت ایرانی می پردازیم تا بدانیم آیا در این زمینه می توانیم با نمونه های خارجی رقابت کنیم یا خیر.
(در این نوشتار به دلایل مختلف از وب سایت های دفاتر خدمات مسافرتی ذکری به میان نیامده)

www.iran-tourism.ir
این وب سایت شامل بخش های اخبار، دانستنی ها، مقالات، تعاریف و اصطلاحات و … است. فعالیت عمده ی این سایت اعلام خبرهای گردشگری است و چندان چنگی به دل نمی زند.

www.setko.com
به نام “سایت سفر و گردشگری” معروف و شعارش “با هم برای همیشه” است. در بخش خدمات، به واقع هیچ خدماتی را عرضه نمی کند. اگر به بخش رزرواسیون تور (سفر) آن رجوع کنید و به طور مثال از میان سفر داخلی-خارجی، داخلی و از میان زمینی- هوایی- دریایی، هوایی و مبدا را تهران و مقصد را مشهد انتخاب کنید، و از میان ستاره ی هتل ها، هتل 5 ستاره انتخاب کنید و جستجو را انجام دهید، نتیجه ای که به حضورتان اعلام می شود این است: صفر تور.

به نظر می رسد اگر با شعار “با هم برای همیشه” در این سایت به گردشگری توجه داشته باشیم، آینده کاملا روشن است.

www.iranview.com
عنوان این وب سایت، “پورتال جامع گردشگری ایران” است.
طراحی اش اصلا جالب توجه نیست و خدماتی که ارائه می کند در عکس هایی که از ایران گرفته شده، خلاصه می شود.

www.iranpedia.ir
با عنوان “سایت جامع گردشگری ایران” فعالیت می کند و گویی “دومین سایت برگزیده کشور” در زمینه گردشگری (یا ایران¬شناسی) است. جاذبه های گردشگری، ایران شناسی، خدمات گردشگری، فروشگاه، ایرانیان، تالار گفتگو و … از بخش های مختلف این سایت است.

نگاهی گذرا به این وب سایت بیاندازیم و ببینیم چه خبر است: در بخش ایران شناسی، قسمتی با عنوان جاذبه های یونسکو دیده می شود. در این جا تعداد جاذبه های فرهنگی ایران که در فهرست یونسکو به ثبت رسیده، 8 است و آخرین آن مربوط به بیستون در کرمانشاه می شود. جالب است بدانید که در زمانی که این مقاله نوشته می شود تعداد جاذبه های فرهنگی ایران در این فهرست 12 است و اطلاعات دومین سایت برگزیده کشور حداقل در این زمینه مربوط به چهار سال پیش است. در این بخش در رابطه با جاده ی ابریشم تنها نیم صفحه توضیح داده شده و بخش فروشگاه سایت، آماده نیست و پیغام “در حال بارگذاری” مشاهده می شود. در ضمن تالار گفتگو هم فعال نیست. در بخش ایرانیان – نماهنک، صفر کلیپ یافت می شود و در بخش ایرانیان – فیلم، صفر فیلم یافت می شود.

www.anobanini.net
این وب سایت با نام “انجمن گردشگران ایرانیان” فعالیت می کند.  تورهای و برنامه سفر، سوابق سفر- تجربیات سفر، برنامه های پیشنهادی – برنامه های فرهنگی و … از بخش های مختلف این سایت اینترنتی ایرانی است.
نگارنده از این وب سایت بازدید کردم و در بخش برنامه های پیشنهادی – برنامه های فرهنگی، کلیک کردم و نتیجه را خواندم: “در حال حاضر موضوعی ارسال نشده است.”

www.iranseir.com
در این وب سایت یک سری اطلاعات مروط به ایران دیده می شود که باز هم کامل و قابل اعتماد نیست.

خوانندگان محترم خود می توانند برخی دیگر از وب سایت های ایرانی را از قبیل
www.iraniantourist.comwww.itto.orgwww.bestirantravel.com www.irantouronline.com –  بازدید کنند و آن ها را از لحاظ محتوا مورد بررسی قرار دهند و نتیجه را با وب سایت های خارجی مقایسه نمایند.
 
اما در نهایت نتیجه ای که به دست خواهد آمد، شاید این باشد که بیشتر وب سایت های ایرانی مشابه هستند و در نهایت هیچ کدام فعالیت جدی ندارند. بسیاری از آن ها ادعای “رزرواسیون آن لاین” دارند که خلاف واقع است. بهترین وب سایت های گردشگری ایرانی، اگر بتوان عنوان “بهترین” به آن ها بخشید، تنها به ارائه اطلاعات ناقص در رابطه با ایران شناسی بسنده کرده اند و از اطلاعات کاربردی در میان آن ها کمتر خبری می توان یافت.
در یک کلام، فعالیت گردشگری در کشور ما ابتدایی است و در این میان، فعالیت از طریق اینترنت اصلا رنگ و بویی ندارد.
هنگامی که وب سایت های گردشگری دنیا نیازهای گردشگران را در حد پیدا کردن چمدان های گمشده مد نظر قرار داده اند و به انواع گروه مخاطبانشان می اندیشند ما هنوز در حال کپی کردن اطلاعات از مد افتاده ای هستیم که نهایتا هیچ ارزشی ندارند و کسی دیگر این روزها به دنبالشان نیست.

سخن آخر این که، این نوشتار تنها برخی از وب سایت های گردشگری ایران و جهان را مورد بررسی اجمالی قرار داده است و به آسیب ناشی و دلیل تفاوت های آشکار ذکر شده، نپرداخته است. برای پرداختن به این موضوع مهم، نوشتاری دیگر و زمانی دیگر ضروری است که شاید از عهده ی مخاطبان این نوشتار و دلسوزان برآید.

آرش نورآقایی
دیماه 1389

دیدگاه ها

  1. بهار

    این خیلی مطلب خوبی بود و کاربردی به خاطر لینک های وب سایت های خارجی من بهش نمره 10 از 10 میدم باز هم وب سایت معرفی کن لطفا ]من خیلی دنبال یه کمک اینجوری بودم
    ………………………………………………………………………………………………………
    جواب: سلام. خوشحالم.

  2. نعیمه

    سلام آرش جون. حالت چطوره؟ امیدوارم خیلی خوب باشی. یه عالمه چیز برای تعریف کردن دارم برات ولی می دونم که سفری و حسابی کار داری…فقط خواستم حالت رو بپرسم و بگم این مطلب خیلی به من کمک کرد، مرسی واقعا دوستم از این که اطلاعاتت رو با ما تقسیم می کنی. روزهای خوبی در پیش داشته باشی.
    ………………………………………………………………………………………………………………………………
    جواب: سلام به تو. خوشحالم که این مطلب به تو کمک کرد. قبلا هم گفتم که تو یکی از سالم ترین و زیباترین روح هایی رو داری که یک انسان می تونه داشته باشه.

  3. x

    http://www.iranseri.com
    به این قسمت نگاه بیندار نوشتی یک سری اطلاعات مروط که فکر کنم منظورت مربوط بوده.
    باز هم روی حرفت هستی که …………….
    …………………………………………………………………………………………..
    جواب: سلام. ای کاش کامنت قبلی رو که نمایش ندادم، نمی ذاشتی تا تعداد کامنت های تایید نشده از 100 عبور نکنه. نمی دونم چرا اینارو می نویسی، در حالی که نمی دونم کی هستی و منظورت چیه از این ها؟

  4. مجتبی گهستونی

    با درود به مرد بزرگ گردشگری. تشکر از تلاش تو برای توسعه گردشگری. عالی بود و البته نیاز به معرفی بیشتر سایت های مفید.
    ……………………………………………………………………………………………..
    جواب: سلام. ارادت دارم مجتبی.

  5. مایکل نظری

    سلام دوست عزیزم !
    یقینا شما رو جزئ افتخارات گردشگری کشور عزیزم میدونم و خودم از تمام مطالب و نوشته های بسیار گرانبارتون نهایت استفاده را میبرم.
    بیصبرانه منتظر روز دیدارمون در چالوس هستم.
    حتما در جریان هستید که بیشتر فعالیت کاری و آموزشی بنده در دل طبیعت بکر منطقه ی شمالغرب بوده است.
    ……………………………………………………………………………………………………………
    جواب: سلام به شما. سپاس از لطفت. اما متوجه نشدم روز دیدارمون در چالوس یعنی چی؟ اگر منظورت جشنه، که در رامسر برگزار می شه. دیگه این که جواب ایمیل من رو ندادید. راستی باید جام جشن رو آماده کنید تا از تبریز به رامسر انتقال داده بشه. موفق باشید.

  6. عسل

    آفرین. آفرین. لذت بردم.
    میدونی که TripAdvisor نماد Web 2.0 یا همون User Generated Content هست و این ترم یک کلاس سه ساعت در این زمینه داشتیم. کاش یکی از صندلی های کلاس صندلی آرش نورآقایی بود…
    ………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. سپاس از تو برای من هم این “کاش” خیلی مهمه.

  7. سلام

    با تشکر بسیار جالب بود خصوصا معرفی تور ادبی و.. کلا خیلی جالب بود متشکرم
    ………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. سپاس از شما.

  8. merk

    ممنون خيلي خوب بود.
    از چندتاشون قبلا استفاده كرده بودم و راجع به بعضي هاشون هم شنيده بودم و تعدادي هم هستن كه خودم ازشون استفاده ميكنم …. منظورم اينه كه اگه كسي بخواد براي سفر به خارج از ايران از اينترنت استفاده كنه و كمي هم زبان انگليسي بدونه مي تونه كلي مطلب پيدا كنه و براحتي براي سفرش برنامه ريزي كنه،‌ حتي مي تونه بودجه اي كه براي سفر لازمه با خطاي كم حساب كنه!
    تو سفرهام مسافرهايي رو ديده بودم كه مي گفتن از طريق يه سايت مثل ww.triporama.com با هم آشنا شدن و با هم اومدن سفر و اين موضوع خيلي برام جالب بود. مثلا يكي گفته بود من يه همسفر مي خوام به فلان كشور! ماشين از من و هزينه ها هم نصف!!! …… من هم بودم قبول ميكردم 😉
    و بايد بگم متاسفانه منابع ايراني ارزش چنداني ندارن و حتي راجع به ايران، مناطق ديدني يا افرادي كه به سفر مربوط ميشن بايد به زبان انگليسي جستجو كرد!!!!
    يادمه اولين باري كه اسم عباس برزگر رو شنيدم توي اينترنت دنبالش گشتم البته به زبان فارسي! اما هيچ چيزي پيدا نكردم. بعد كه به زبان انگليسي جستجو كردم يه سايت پيدا كردم كه راجع به اون نوشته بود و …. اصلا حس خوبي بهم دست نداد!!
    يه نگاهي به اين سايت بندازين!
    http://www.mustseeindia.com/
    سايت مربوط به كشور هنده. من هند رو خيلي دوست دارم. چه قصد سفر داشته باشم، چه نه، هر از چند گاهي به سايت هاي مختلف اين كشور سر مي زنم و لذت مي برم. اين سايت تنها يكي از هزاران سايتي هست كه براي مسافرين به مقصد هند، طراحي شده!!
    اگه با دقت تمام قسمت هاي سايت رو نگاه كنيد واقعا دلتون مي سوزه كه ما كجاي دنيا رو گرفتيم و اونها كجان و اينكه جايگاه صنعت توريسم تو كشور ما كجاست!!!!!!
    ………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. بسیار بسیار سپاسگزارم.

  9. عسل

    سلام. اجازه دارم در گزارشی که دارم می نویسم به این صفحه از و بلاگ اشاره کنم. نام و لینک و تاریخ مشاهده دقیقا بازگو می شه.
    ………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. می دونی که خوشحال می شم.

  10. سعید

    سلام
    این دو تا سایت هم بد نیست.
    من تو هر دوتاش عضوم اما با آخری بیشتر کار میکنم و مفید بوده برام.
    http://www.hospitalityclub.org
    http://www.couchsurfing.org
    ………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. این دو سایت رو می شماسم و عضوشان هستم. سپاس از شما.

  11. حامی

    سلام
    تجربه آشنایی با دیگران در حین سفر , یکی از اون تجربه هاییه
    که من عاشقش هستم به همین دلیل اغلب تنها سفر می کنم .
    واقعا لذت بردم , ایده هایی که می دی و تحقیق هایی که می کنی گاهی
    باعث می شه یه طرحی مربوط به کارم تو ذهنم شکل بگیره , از اینکه ما رو
    تو افکار و ایده هات شریک می کنی ازت ممنونم آرش
    ………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. سپاس از تو. با این که دیدار آدم ها در سفر جالبه، گاهی با برخی از آدم ها برخورد می کنی که حالت به هم می خوره و می گی اگر این ها تو این دنیا زندگی می کنند پس من چه کاره ام. بعضی حال ادم رو به هم می زنن.

  12. حامی

    سلام آرش عزیز
    مرسی از جوابت, دقیقا همینطوره, یه بار راجع به روزمرگی تو کارم باهات صحبت
    کردم و تو ایده ی استحاله یک انسان در سیر یک پرونده رو بهم دادی , که وقتی
    با این دید بهش نگاه کردم متوجه شدم که کار من هم یه جورایی سفر کردنه,
    اما بجای اماکن و وقایع , آدمها و سیر تحولاتشون , انتخابهاشون , اشتباهاتشون,
    هوشیارهاشون و تاثیر عنصر روانی جرم بر روح و سیر رشد یا به قهقرا رفتن اونها
    و خیلی چیز های دیگه موضوع کار من هستند ….. تو تجربه سفر کردن به تنهایی
    هم فرصتی برای دیدن آدمها و زندگی های به قول تو حال بهم زن یا ارزشمند و
    برداشتن لایه های بیشتر و دیدن چهره هایی از آدمهاست که در شرایط عادی امکان
    نداشت متوجه اونها بشم, میگن آدم ها رو در سفر باید شناخت یا در تعهدات اخلاقی
    و اجتماعی شون, کار تو و همچنین کار من چون شرایط رو غیر عادی و خاص می کنه
    ( ورای زندگی روتین همیشگی) قابلیت چنین لایه برداری رو داره ,
    البته نمی دونم تا چه حد متوجه منظورت شدم ؟ (ایده ات ) اما ازت ممنونم و
    بدون تعارف میگم که آشنایی و دوستی با تو سعادت بزرگی تو زندگی منه و امیدوارم
    هر روز دور و برت پر بشه از آدمهایی که تو رو شیفته ی زندگی بکنند و امیدواریت رو افزون
    ………………………………………………………………………………………………………
    جواب: سلام به تو و سپاس . موفق باشی.

  13. MAHDI FOTUHI

    مقاله ی خوب و مفیدی است. سر زدن به این سایت ها لااقل به کسانی که می خواهند سایتی ایجاد کنند ایده های نو می دهد.
    ………………………………………………………………………………………………………
    جواب: سلام. سپاس از تو. وقتی تو نظر مساعدی داشته باشی، برام جالب توجه می شه.

  14. غریبه آشنا

    درود بر مرد سفر

    خیلی مفید برای من این پست شما واقع شد.
    خیلی خیلی سپاسگزارم . سایتهای جالبی معرفی کرده بودید و اطلاعات بسیار جامع و مفید به من داد منظورم سایتهای غیر ایرانیش بود.
    در ضمن وبلاگهایی که در قسمت سفر اضافه کرده بودی فوق العاده بود. آدمی را به شور و هیجان وامیدارد. نهایت لذت را بردم.
    یک سوال احمقانه هم ازتون داشتم چرا وبلاگ ژاله ابراهیمی آخرین وبلاگ معرفی شده ؟ آخه معرفی کرن وبلاگهای سفر را بر اساس حروف الفبا قرار در سایتتون دادید و ژاله بایدبعد از حرف ز باشد.

    کامیاب باشید
    ………………………………………………………………………………………………………
    جواب: سلام. بله، مثل این که حق با شماست. ولی من فقط سایت ها را اضافه می کنم و خودشان در جای خودشان می نشینند. شاید باید نگاه کنم ببینم موضوع از چه قرار است.

  15. شهریار

    سلام و دورد
    شما که این کار را شروع کردی ، وبلاگ ها را هم کمی بررسی کن
    ارادتمند شهریار
    ………………………………………………………………………………………………………..
    جواب: سلام. زحمتش با خودت دوست من. کار کتاب خوزستان و چند پروژه فیلم سازی و چندین کار تحقیقی ما را بس.

  16. masoumi

    ba salam va khaste nabashid:
    masoumi hastam az rahnamayane gardeshgariye ostane Hamedan.dar zamineye tourhaye khareji hodode 6 sale ke faaliate khoubi daram.az site shoma didan kardam mamnoun.por energyo shad bashid.
    masoumi
    …………………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. سپاس از شما. موفق باشید و سرفراز.

  17. aram

    Salam
    Mersi az rahnamayehatoon man fekr mikardam hame jaye irano dedam vali taze fahmidam hanoz kheyli jahast ke bayad bebinam. in dafe bargashatm IRAN hatman ye sar jahaye ke nadedamo miram . dobare mersiiiiiiiiiiiiiii
    ………………………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. موفق باشید.

  18. ارشادی فر

    با سلام

    در صورت امکان لینک وب سایت ما را نیز در لیست وب سایت های خود قرار دهید. این وب سایت، پایگاه اطلاع رسانی در مورد کشور عمان می باشد.
    با تشکر
    مدیر روابط عمومی
    ………………………………………………………………………………………………………………………………
    جواب: سلام. اطاعت شد.

  19. مائده

    سلام آقا آرش. بسی بسیار ممنون بابت اطلاعات. ما میدونیم کجاها کم دارییم ولی آیا به نظر شما میشه رو این زمینه کار کرد و به نتیجه هم رسید؟ با توجه به استفاده ی غیر علمی زیاد اینترنت تو ایران و عدم آگاهی ملت و سازمان ها از این بخش میگم. و اینکه حالا ما بیایم معرفی کنیم و خدمات تو وبسایت ارائه بدیم. ولی با توجه به مشکلاتی که تو تبادل مالی وجود داره و عدم تضمینی که (خودمون خوب میدونیم) رو قول و قراردادها وجود داره آیا بوجود آوردن این وبسایت ها با خدماتش از نظر شما وضع رو بدتر نمیکنه؟ ما شخصا میریم و با تلفن هم هماهنگ می کنیم ولی باز که مسافر میره به مشکل میخوره. وب سایت که دیگه سهله….
    …………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. سایت زورق داره همه ی این مشکلات رو مرتفع می کنه. پس میشه کار کرد.

  20. رامیا

    سلام خیلی اطلاعاتتون مفیده ممنون
    من برای موضوع پروژه درسی میخوام سایت گردشگری طراحیکبم به نظرتون کدوم شهرو انتخاب کنم که جذابیت بالاتری داشته باشه؟
    ممنون میشم راهنماییم کنید
    با تشکر از شما منتظر جوابتون هستم
    …………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. بیایید با هم صحبت کنیم. 88998206

  21. mostaghaci

    ببخشید این سایتی کهم عرفی کردید
    http://www.literarytraveler.com
    آدرس ایمیل میخواد اما باز نمیشه چیزی باید چیکار کنم؟
    ……………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. به نظر میاد دوباره در حال راه اندازی است.

  22. رادین

    ممنون از اطلاعات خوب و مفیدتون
    …………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. ارادتمندم.

  23. مریم

    ممنون …اطلاعاتتون واقعا مفید بود..فقط ایکاش یکم زودتر می خوندمشون!
    …………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. موفق باشید.

  24. بهاره

    سلام.واقعا ممنون.من برای پایان نامم بهش خیلی احتیاج دارم.مرسی
    …………………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. قابل نداره.

  25. رضا

    سلام،
    اطلاعات خیلی خوبی بود، بسیار ممنون
    موفق و موید باشید
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………
    جواب: سلام. ارادتمندم.

  26. آیدا

    سلام. اطلاعاتت عالی بود. مرسی. من یه سری اطلاعات در مورد سایت های گردشگری میخوام که داخلش از منطقه های مختلف فیلم ساخته باشن واسه معرفی اونجا تا گردشگران جذب بشن و قبل از سفرشون بدونن کجا قراره برن. مرسی.
    ………………………………………………………………………………………………………………..
    جواب: سلام. در مرود خیلی از سایت های ایران این اتفاق افتاده. در رابطه با یزد، تخت جمشید، چغازنبیل و … فیلم مستند ساخته شده.

  27. سارا

    سلام
    لطفا این سایت رو ببینید ، جدیدن راه افتاده ، من از این سایت خوشم اومد نه بخاطر اینکه موسسان این سایت از آشنایانم هستند ، بلکه بخاطر اینکه اینا هنوز بطور جدی فعالیتشونو شروع نکردن و طرحهایی که بهم گفتن رو اگه پیاده کنن خیلی سایتشون قشنگ تر میشه ، لطفا شما هم نظرتون رو بگید ممنون
    http://www.tishineh.com
    …………………………………………………………………………………………………………………………
    جواب: سلام. سایت رو دیدم، خیلی خوب بود. تبریک میگم. ظاهرا موضوعات زیادی رو مد نظر قرار دادن. سلام بنده رو به مسوولان سایت برسونید. آرزوی موفقیت براشون دارم.

  28. سارا

    سلام
    بله ، حتما ، ممنون که توجه کردید
    ……………………………………………………………………………………………………………..
    جواب: سلام. وظیفه بود.

  29. قاسم مرتضوی زاده

    دروود بر شما
    مطلبتون را خوندم. مشخصا برای اون زحمت زیادی کشیدن که بخاطرش ازتون ممنونم.
    به امید سربلندی ایران عزیز
    با تشکر
    ……………………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. ارادتمندم.

  30. فرزاد

    سایتتون عالیه خسته نباشی داداش
    ………………………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. لطف دارید قربان. سپاس.

  31. فرزاد

    سایتتون عالیه
    خسته نباشی داداش
    خستگی رو از تنم درو کردی
    ……………………………………………………………………………………………………………………………
    جواب: سلام. خوشحالم.

  32. شایان کمالی

    ایران زیباترین کشور جهان است باید رفت و دید ایران رو تا باورتون بشه ایران زیباترین کشور جهان است
    …………………………………………………………………………………………………………
    جواب: سلام. ایران به اندازه خودش زیباست. فقط همین.

  33. صادق

    از مطالب سایت بهر مند شدیم خوشحال میشم در خدمت شما و دوستان عزیز باشیم http://www.hotelafzar.com
    ……………………………………………………………………………………………………………..
    جواب: سلام. سپاس از محبت شما.

  34. زهرا

    با سلام و احترام و تشکر از اطلاعات مناسبی که در اختیار کاربران قرار دادید. من کارشناس مدیریت گردشگر ی هستم و می خواهم یک سایت تخصصی گردشگری را ایجاد کنم که همه ی نیازهای گردشگران را پاسحگو باشد . به نظر شما آیا می توان یک سایتی ایجاد کرد که مجموعه سایتهایی باشد که شما معرفی کردید؟ با سپاس
    ………………………………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. هیچ سایتی نمیتونه به تنهایی به همه نیازهای گردشگران جواب بده. باید در مورد چگونگی و چرایی کاری که مکی خواهید بکنید، بیشتر فکر بشه.

  35. الی

    سلام
    مطلبتون واقعا خوبه. من برای سایت خودم از بعضی سایتایی که معرفی کردید استفاده میکنم.به سایت من هم یه سر بزنید.
    http://goo.gl/H9VPQf
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    جواب: سلام. زنده باد شما. موفق باشید.

  36. حسین صادقی

    با سلام. لطفا سری هم به سایت ما بزنید. البته سایت تازه راه اندازی شده است و کامل نیست. ممنون.
    ……………………………………………………………………………………………………………………………..
    جواب: سلام. از دعوتتون سپاسگزارم. باشه، می بینمتون.

  37. حسین

    با سلام
    وقت بخیر
    مرسی از نوشته ی بالا خیلی خیلی خوب بود .

    من دانشجوی معماری هستم .
    یکی از اساتید بهم گفتن یه تور معماری راه بندازم برای خارجی ها و البته داخلی
    که معماری ایران رو بهشون نشون بدم .
    حالا می خوام سایت بزنم ولی چندتا سؤال اساسی دارم
    1 اصلا خارجی ها میتونن تبادل مالی داشته باشن؟
    2 رزرو کردن هتل تو ایران برای خارجی ها مشکل خاصی نداره؟!
    3 اگه ایتدای کار با تهران و بناهاش یا مثلا اصفهان شروع کنم یا اینکه از اساتید معماری که قبلا چندتا جا رو رفتن کمک بگیرم به عنوان راهنمای سفر؟!!
    بعد این کار با صرف مثلا 2 ساعت در روز به نظرتون چقدر موفقیت آمیز خواهد بود؟

    منتظر نظرتون هستم .
    مرسی

    در پناه حق سلامت وشاد باشید
    …………………………………………………………………………………………………………………………
    جواب: سلام. این کاری که شما می خواهید انجام بدید به دانش بیشتر، ایده های کامل تر و برنامه ریزی دقیق نیاز داره. جواب سوالاتتون به این سادگی نیست.
    هر کسی نمیتونه خارجی ها رو به ایران دعوت کنه و کار توریستی انجام بده. این موضوع به مجوزها و قوانین خودش نیاز داره و البته دانش و مهرات های خودش رو نیاز داره.
    در ضمن جواب خیلی از سوالات شما برای خود من هم روشن نیست.

  38. دانشجوی نرم افزار

    با سلام
    وقت بخیر
    من دانشجوی رشته کارشناسی ناپیوسته رشته نرم افزار هستم. و موضوع پروژه ی پایانی من در مورد بررسی خدمات سایت های گردشگری هم در ایران و هم در خارج هستش. و مطالب شما خیلی مفید بود برام.ولی من نیاز به دیدن یک تحقیق جامع تر در این مورد دارم. و خیلی در اینترنت جستجو کردم ولی چیز زیادی پیدا نکردم. می خواستم اگر شما تحقیقی در این زمینه سراغ دارید لطفا به ایمیلم بفرستید. اگه آدرس اینترنتی یا هرچیزی که بتونه کمکم کنه لطفا برام بفرستید.ایمیل من این هستش:marziehkh24@gmail.com
    مرسی.
    …………………………………………………………………………………………………………………………………
    جواب: سلام. سوال شما خیلی گنگ هستش. شما باید با تورلیدرها، اساتید دانشگاه و بخش خصوصی که در زمینه گردشگری فعال هستند صحبت کنید. من از تحقیق جامع در این مورد اطلاعی ندارم.
    موفق باشید.

  39. حمیدرضا

    با سلام
    مطلب بسیار خوب و مفیدی بود
    من هم سایت گردشگری به آدرس http://www.citypedia.ir دارم
    در صورت امکان سایت من هم معرفی بفرمایید
    تشکر
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    جواب: سلام. سپاس از شما. امیدوام خواننده هایی که این کامنت رو میخونن به سایت شما هم سر بزنن. موفق باشید.

  40. مهدیه

    سلام
    الان ۵ سال گذشته از پست این مطلب خوب شما و سایت ها خیلی تغییر کردند.
    کاش سایت های به روزتر رو هم در پست جدیدی معرفی میکردین
    ممنون
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………
    جواب: سلام. ایکاش کمی بیشتر وقت داشتم. خدا نکنه کسی به روز من گرفتار بشه از لحاظ وقت و مسوولیت و …

  41. صادق

    سلام خسته نباشید خدمت جناب نورآقایی
    از مطالبتون خیلی استفاده کردم کلی بدردم خورد
    راستش بنده میخوام سایتی رو طراحی کنم به زبان انگلیسی و جذب گردشگر کنم درقالب تورهای مثلا 10 نفره
    میخواستم ببین این امکان براتون فراهم میشه ملاقاتی رو ترتیب ببینیم تا بتونم شمارو زیارت کنم و ازتون کمک بگیریم
    اگرم مقدور نیس شماره تماسی برام بزارید تا بتونم از تجربیاتتون استفاده کنم

    پاینده باشید ممنون
    …………………………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. 09123144795
    موفق باشید.

  42. کمال

    شرکت الی گشت همگام با تحولات جدید در صنعت گردشگری و حرکت شرکت های بین المللی به سمت حضور آنلاین، سایت رزرو آنلاین بلیط هواپیما، هتل و تورهای خارجی را با امکان رزرو آنلاین بیش از200،000 هتل و 900 ایرلاین معتبر بین المللی در12،000 شهر سرتاسر جهان به صورت ریالی فراهم نموده است. الی گشت این کار را از طریق برقراری ارتباط یکپارچه با برترین سیستم های رزرواسیون بلیط و هتل در جهان (GDS) انجام داده است و آن را به شبکه گسترده خود (که از ارتباط مستقیم با ایرلاین های داخلی و خارجی و هتل های معتبر مسیرهای مطرح توریستی از قبیل: ترکیه، دبی، تایلند، مالزی، چین، هند، مالدیو، آفریقای جنوبی، برزیل، روسیه و … ایجاد شده است) وصل نموده است تا در کنار پروازهای چارتر، هتل های گارانتی و تور های خارجی که در قالب پکیج ارائه می دهد، مشتری بتواند با توجه به نیاز خود، خدمات مختلف سفر را انتخاب نماید.
    http://www.eligasht.com
    …………………………………………………………………………………………………………..
    جواب: سلام. موفق باشید.

  43. انجمن توسعه سفیدشهرنصرآباد کویر کاشان

    انجمن توسعه سفیدشهر(نصرآباد کویرکاشان )نصرآبادیهای مقیم تهران

    باسلام-قابل توجه گردشگران ازآثارتاریخی و باستانی شهر دارالفضل سفیدشهر(نصرآبادکویر) در17کیلومتری شمال کاشان بازدید نمائید و لذت ببرید
    1-آستانه مقدسه بی بی سکینه خاتون س واقع درمحله زیارت سفیدشهر
    2-آستان مقدس شاهزاده ابراهیم ع واقع در دشتهای سرسبز جاده سفیدشهر به مشکات
    3- آب انبار تاریخی سفیدشهر
    4-قلعه های تاریخی ملک اباد -رضاآباد-قاسم ابادو وزیر
    5-دشت زیبای کویر درشمال سفیدشهر
    6-پار ک زیبای زنده یادباقری ورودی شهر سفیدشهر
    7-خانه های تاریخی آقاسیدمحمد
    8-شهرزیرزمینی سفیدشهر
    9-قدمگاه علی ع سفیدشهر
    10-دشتهای وسیع وزیبای پنبه و طالبی و باغهای پسته سفیدشهر
    11-دشتهای وسیع و زیبای کشت گل محمدی برای اولین بار
    12-جنگلبانی شهیددستغیب -درختان دست کاشت دردل کویر
    باتشکر
    انجمن توسعه سفیدشهر (نصرآبادیهای مقیم تهران)
    …………………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام.سپاس. زنده باد شما.

  44. پویان عبدی

    سلام خسته نباشید آقای نور آقایی
    ممنون از سایت خوبتون
    ما برای گرفتن وقت سفارت و ویزای و ویزای شینگن اقدام میکنیم
    ویزانت دارای بهترین و مجرب ترین کارمندان برای کمک به شما برای اخذ ویزا می باشد
    ما برای شما ویزای تضمینی میگیریم
    اگه میشه مارو به دوستانتون معرفی کنید
    اسم سایت ما http://www.visanet.ir
    کانال تلگرام ما @visanet
    …………………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام.

  45. دانشجويان رشته گردشگري

    باعرض سلام خسته نباشيد يكي از بزرگترين و دلسوز ترين و با سواد ترين اساتيدي كه تا بحال در رشته گردشگري وجود داشته وما سعادت حضور در كلاس ايشون رو داشتيم استاد محمدرضا بستاني بوده لطفا در راستاي ارتقا سطح كمي و كيفي مطالب سايت از نظرات ايشون بهرمند شويد
    …………………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. سپاس از راهنمایی شما.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *