ماه: جولای 2023

چاپ و انتشار دو کتاب جدید از انتشارات نوسده

کتاب «سرگذشت ایران در ۱۰۰ محوطه‌ٔ باستانی» منتشر شد کتاب «سرگذشت ایران در ۱۰۰ محوطه‌ٔ باستانی» به عنوان چهارمین جلد از مجموعه‌ٔ «ایران۱۰۰۱» به نویسندگی دکتر شادی گنجی در ۳۰۵ صفحه توسط انتشارات نوسده  منتشر شد.این کتاب حاوی روایات محوطه‌های باستانی فراموش‌شده‌ای است که بستر زندگی پیشینیانی بوده‌اند کهِ فرهنگ امروزی ما بر شیوه‌ٔ زندگی …

عطر کاشی

به این موضوع فکر می‌کردم که روزگاری پیش از این در کاشان، کاشی «دو آتشه» تولید می‌شد و امروز هنوز گلاب «دو آتشه» مشتری دارد. ای‌کاش با وجود این همه کارگاه‌های عرق‌گیری و گلاب‌گیری، کسی بود که به تولید «عطر کاشی» می‌اندیشید؛ عطری برآمده از بوی یک هنر با قدمت بیش از سه هزاره. یک …

دو نکتۀ فولکلوریک

قوچ به‌عنوان نماد باروری و برکت در فرهنگ چوپانی و دامداری ایران از اهمیت بسیاری برخوردار است؛ چنان‌که با باورها و آداب پرشماری پیوند خورده است. این چهارپا از دوران باستان نه تنها در نقوش، بلکه در متون اسطوره‌ای/تاریخی نمود دارد. اما فارغ از همهٔ اعتقادات و باورها که تعدادشان کم هم نیست، دو نکتهٔ …

از قابوسنامه و از شاهنامه

حدود هزار سال پیش در #قابوس‌نامه توصیه شده است، به #مهمان زیاد تعارف نکنید که: «ای فلان نیک بخور، هیچ نمی‌خوری» حتی نگاه کردن به لقمهٔ مهمان بد دانسته شده است.  جالب اینکه، ما امروزه هنوز با این مسائل و این‌گونه پندها درگیریم.  ……………………………………………….. #فردوسی یک بیت شعر دارد با این مضمون: «بهار و تموز و زمستان و تیر / نیاسود هرمز (هرگز) یل شیرگیر» نکتهٔ قابل توجه در این بیت، واژهٔ #تیر است که از قضا به #تیر_ماه ربطی ندارد، بلکه به معنای پاییز است. برای اثبات این نکته می‌توان اشاره کرد که تاجیک‌ها هنوز به پاییز، تیر می‌گویند.  در گاهشمار دیلمی #تیر_ما (تیر ماه) در فصل پاییز و از ۱۵ آبان تا ۱۴ آذر طول می‌کشد. #اسدی_طوسی هم در #لغت_فرس یکی از معانی تیر رافصل #خزان نوشته ‌است. اما نکتهٔ جالب دیگر این است که با دانستن نکتۀ بالا، مراسم #قالی‌شویان (#قالی‌شوران) #مشهد_اردهال را می‌توان #آیین_باران‌خواهی (در قبال مراسم #تیرگان) از طریق رسم #تابوت_شویی قلمداد کرد.  قابل ذکر اینکه، روایاتی از رسم شستن تابوت برای طلب باران در #شوش، #تبریز و #مراغه ثبت شده است.

تیر مهر و مهر تیر

تیر بر تور نمی‌زنند دگر. دور است. چشمانت نزدیکترند، این نشان چندان نشانه هم نمی‌خواهد. …………………………………………. مهر پر از تیر بود، تیر چه بی‌مهر شد اما. نه ماه گذشت. زائوی آن همه سوز، چه سزا بود که سر زا رفت.