Lonely planet چگونه ايران را معرفي مي‌كند

كتاب‌هاي lonely planet را انجيل گردشگران مي‌دانند. بسياري از گردشگراني كه به تنهايي يا گروهي به كشورهاي ديگر سفر مي‌كنند، كتاب معرفي آن كشور كه توسط lonely planet  چاپ شده را تهيه مي‌كنند و بدين تريتب اطلاعات مفيد سفرشان را در اختيار خواهند داشت.
در جولاي سال 2008، ويرايش پنجم عنوان «ايران» اين كتاب منتشر شده است. بد نيست بدانيم كه آن‌ها ايران را چگونه معرفي كرده‌اند و گردشگراني كه بر اساس اطلاعات lonely planet  به ايران مي‌آيند، در وهله‌ي اول نسبت به ايران چگونه مي‌انديشند.
ويژگي‌هاي برجسته ايران در ويرايش چهارم اين كتب عبارتند از: معماري، روزگار باستان، هنر و سبك زندگي ايرانيان. اما در ويرايش جديد، اين ويژگي‌ها به گونه‌اي ديگر معرفي شده‌اند. اين بار از مهمان نوازي ايرانيان، آداب و رسوم باستاني‌اشان، هم‌زيستي‌اشان، علاقه‌اشان به شعر، مكان‌هاي باستاني ايران، بازارهاي ايراني، شگفتي‌هاي كوير و شيريني‌هاي ايراني سخن به ميان آمده است.
شيوه‌ي نوشتن اين كتاب، اين‌گونه است كه از طرف انتشارات كساني به طور مثال به ايران مي‌آيند، به تمام كشور سفر مي‌كنند و از هتل‌ها و رستوران‌ها و موزه‌ها و مكان‌هاي طبيعي و تاريخي عكس مي‌گيرند و اطلاعاتشان را به‌روز مي‌كنند و در ويرايش جديد از اين اطلاعات استفاده مي‌كنند.
در صفخات ابتدايي اين كتاب، از 10 كتاب، 10 فيلم سينمايي و 10 مكان ويژه نام برده شده كه گردشگر را به خواندن و تماشا كردن و ديدارشان توصيه مي‌كند. برخي از فيلم‌هاي توصيه شده  عبارتند از: سيب اثر محسن مخملباف، باشو اثر بهرام بيضايي، بچه‌هاي بهشت اثر مجيد مجيدي، گبه اثر محسن مخملباف، طعم گيلاس اثر عباس كيارستمي. و مكان‌هايي كه توصيه به ديدارشان مي‌كند عبارتند از: روستاي ابيانه، روستاي گرمه، روستاي ماسوله، روستاي ميمند، روستاي تودشك، شهر پاوه، كلات نادري،  گازر خان (قلعه‌ي الموت)، بوانات، باغستان اوليا.
در بخش گشت‌نامه (Itinerary)، چهار مسير سفر طراحي شده كه تقريبا به شرح زير هستند:
1- بيش‌ترين و بهترين ديدني‌ها: تهران – كاشان – ابيانه – اصفهان – ميبد – خرانق – يزد – ابرقو – شيراز
2- براي كساني كه از غرب وارد ايران مي شوند و از شرق خارج مي‌شوند: ماكو – جلفا – تبريز – روستاي كندوان – زنجان – سلطانيه – قزوين – تهران – كاشان – يزد – كرمان – ماهان – راين – بم – زاهدان
3- مسيري كه كمتر پيموده مي‌شود: روستاي كندوان – تبريز- جلفا – كليبر – اهر – مشكين‌شهر – اردبيل – آستارا – بندر انزلي – رشت – روستاي ماسوله
4- مسير كويرنوردي (بيابان‌گردي): اصفهان – نائين – روستاي گرمه – خرانق – ميبد – يزد – كرمان – شهداد و گندم بريان

در اين كتاب از تاريخ و فرهنگ و هنر ايران سخن به ميان آمده و تا اندازه‌اي معرفي شده است. اما در بخشي ديگر، سخن از غذا و نوشيدني ايراني است. اين كتاب گزارش داده كه غذاهاي ايراني به اندازه فرهنگ ايران قدمت دارند و در آيين‌ها و مراسم همچون نوروز، غذا نقشي اساسي ايفا مي‌‌كند. جالب اين است كه نويسنده به گردشگران توصيه مي‌كند براي چشيدن طعم واقعي غذاي ايراني مي‌بايستي شانس اين را داشته باشند كه مهمان يك خانه‌ي ايراني بشوند، شانسي كه برايشان دور از دسترس نيست.

اين‌ها كه برشمرديم كلياتي از چگونگي معرفي ايران توسط سفركرده‌ها در ايران براي مسافران آينده است. گونه‌اي از معرفي است كه مي‌توانست بهتر و يا بدتر باشد و اين به خود ما بستگي دارد.

آرش نورآقايي