گردشگري و اهداف توسعه هزاره سوم سازمان ملل

از سال 1980 به بعد هرساله در 27 سپتامبر معادل با 5 مهر «روز جهاني گردشگري» جشن گرفته مي‌شود و شعاري هم متناسب با حوادث و اتفاقات، براي آن سال انتخاب مي‌شود. دليل انتخاب روز 27 سپتامبر به عنوان روز جهاني گردشگري، تقارن اين روز با سالروز تصويب قوانين سازمان جهاني گردشگري در سال 1970 است. همچنين شوراي اجرايي سازمان جهاني گردشگري تصميم گرفت که هرساله يک کشور را به عنوان سازمان همکار، براي برگزاري مراسم روز جهاني گردشگري انتخاب نمايد. اين کشور در سال 2007 سري‌لانکا است و در سال 2001 ايران بود. MDGS  نام اختصاري «اهداف توسعه هزاره» سازمان ملل است که در سپتامبر سال 2000 معرفي شد و همه‌ي 191 کشور عضو، تعهد کردند که تا سال 2015 به اين اهداف برسند. اين مقاله به معرفي اهدافي از اهداف توسعه هزاره که مستقيما با گردشگري در ارتباط هستند; مي  پردازد و قصد دارد تطابق شعارهاي سازمان جهاني گردشگري را با اهداف توسعه هزاره سازمان ملل متحد بررسي کند. به گزارش ميراث خبر، کارشناسان معتقدند، اهداف 1 و 7و 8 از هشت هدف تعيين شده توسط سازمان ملل، مستقيما از سوي صنعت گردشگري مي توانند حمايت شوند، و اهداف ديگر نيز بطور غيرمستقيم با گردشگري در ارتباط هستند. اهداف توسعه هزاره که مي توانند مستقيما توسط گردشگري حمايت شوند، عبارتند از:
هدف شماره 1: حذف کامل فقر و گرسنگي شديد.
هدف شماره7 : تضمين پايداري محيطي.
هدف شماره8 : ايجاد مشارکت جهاني براي توسعه.
اولين شعار روز جهاني گردشگري که در سال 1980 اتخاذ گرديد اين است: «سهم گردشگري در حفاظت از ميراث فرهنگي، صلح و تفاهم.» با اين که در سال 1980 هنوز اهداف توسعه هزاره عنوان نشده بودند و هنوز دنيا وارد هزاره جديد نشده بود، اما ظاهرا دغدغه ها همان ها بودند که امروز هست. «صلح و تفاهم» که در بخشي از شعار 1980 آمده در تطابق با هدف شماره 8 اهداف توسعه هزاره، «ايجاد مشارکت جهاني براي توسعه» است. شعار سال 1984 هم چنين است: «گردشگري در خدمت تفاهم، صلح و همکاري بين المللي.» لازم به ذکر نيست که براي ايجاد مشارکت جهاني، اولين قدم تفاهم و برقرار صلح است. شعار سال 1987، «گردشگري در خدمت توسعه» است. اين شعار هم با هدف شماره 8 توسعه هزاره که مشارکت جهاني را براي توسعه مي خواهد، تطابق دارد. «تضمين پايداري محيطي» که هدف شماره 7 از اهداف توسعه هزاره است نيز با شعار سال 1993، «توسعه گردشگري و حفاظت از محيط زيست: به سوي هماهنگي پايدار» قابل انطباق است. شعار سال 1997 سازمان جهاني گردشگري تواما با اهداف شماره 1 و 7 توسعه هزاره در ارتباط است. شعار اين است: «گردشگري: فعاليتي چشمگير در قرن بيست و يکم براي اشتغال زايي و حفاظت از محيط زيست.» شعار سال 2002 سازمان جهاني گردشگري عملا اکوتوريسم را راهي براي حفظ محيط زيست عنوان مي کند: شعار «اکوتوريسم، کليدي براي توسعه پايدار» در ارتباط با هدف شماره 7 از اهداف توسعه هزاره است. در واقع «تضمين پايداري محيطي» يکي از شرايط توسعه پايدار است که با اکولوژي، منابع طبيعي و تغييرات جهاني در ارتباط است. امروزه حتي شاهد اين هستيم که تغييرات آب و هوايي و اثر آن را بر صنعت گردشگري بررسي مي کنند و بر مبناي آن تصميم گيري مي کنند. در رابطه با هدف شماره 1 از اهداف توسعه هزاره بيش از هرچيز به نقش گردشگري در اين ميان پي مي بريم. به شعارهاي گردشگري مربوطه توجه کنيد:
1981: گردشگري و کيفيت زندگي
2003 : گردشگري: نيرويي محرک براي فقرزدايي، اشتغال زايي و هماهنگي اجتماعي
شعار سازمان جهاني گردشگري در سال 1995 اين است: «سازمان جهاني گردشگري: بيست سال خدمت براي گردشگري» بنظر مي رسد اين بيست سال، به بيست سال آينده نظر دارد و اين بيست سال مطابق با همان سال 2015 خواهد بود که قرار است اهداف توسعه هزاره هم در آن تحقق يابند. در سال 2001 که ايران به همراه سازمان جهاني گردشگري يک زوج را براي برگزاري مراسم روز جهاني گردشگري تشکيل دادند، شعار «گردشگري: ناقوسي براي صلح و گفتگوي تمدن ها» انتخاب شد که باز با هدف شماره 8 توسعه هزاره همخواني دارد. از همه اين ها که بگذريم، تقريبا تمام شعارهاي اين 28 سال(با احتساب سال 2007) به نوعي با اهداف توسعه هزاره در ارتباط مستقيم و غيرمستقيم هستند. به غير از اهداف 1و 7و 8، هدف شماره 3 از اهداف توسعه هزاره، تقريبا با شعار سال 2007 سازمان جهاني گردشگري مطابقت دارد. اين هدف به ترويج برابري جنسيتي و توانمندسازي زنان مي پردازد. شعار سال 2007 سازمان جهاني گردشگري(UNWTO) اين است: «گردشگري درها را به روي زنان مي گشايد.» در واقع انتظار مي رود که گردشگري با ايجاد اشتغال براي زنان بتواند از مشکلات آنان بکاهد. بطور کلي صنعت گردشگري با معرفي مکان هاي جديد به عنوان ظرفيت هايي که هنوز مورد بهره برداري قرار نگرفته اند، معرفي محصولات جديد از کشورهاي مختلف، ارتباط در سطحي بين المللي، آشنايي با فرهنگ ها و آداب و رسوم مختلف و شناخت قابليت هاي محيط زيست، جامعه جهاني را به منظور رسيدن به اهداف هزاره سوم ياري مي‌کند.

آرش نورآقايي