امسال نيز همچون سال قبل مراسم «پير شاليار» در روستاي «اورامان تخت» برگزار نشد. اين موضوع تنها يك خبر ساده در حيطه‌ي ميراث فرهنگي و گردشگري نيست، بلكه در لايه‌هاي پنهان خود موضوعاتي براي انديشيدن دارد.
هر ساله در ماه‌هاي بهمن و ارديبهشت، مراسمي با عناوين «زماون» و «كومساي» در روستاي «اورامان تخت» برگزار مي‌شود و به همين جهت چند سالي است كه گردشگران براي ديدار از اين آيين ديرينه به منطقه «اورامانات» و روستاي «اورامان تخت» سفر مي‌كنند.
نگارنده در ارديبهشت سال جاري (1389) و همچنين سال قبل، براي ديدار از اين مراسم راهي روستاي «اورامان تخت» شدم، اما همچون گردشگران ديگر در هر دو سال از تماشا و درك اين آيين سنتي بي‌نصيب ماندم. اين در حالي است كه نه تنها ظرفيت هتل اورامان، بلكه بيشتر خانه‌هاي روستا توسط گردشگراني پر شده بود كه به اميد شركت در اين مراسم به «اورامان تخت» آمده بودند.
روستاي «اورامان تخت» به لحاظ معماري، موقعيت طبيعي و سبك زندگي قوم كرد يكي از مقاصد گردشگري محسوب مي‌شود، اما علاوه بر اين‌ها، مراسم آييني «پير شاليار» كه دو مرتبه در سال در بهار و زمستان برگزار مي‌شود، علاقمندان به ميراث معنوي را به سوي اين روستا جلب مي‌كند.
از طرفي، يكي از موضوعاتي كه اين روزها در عرصه‌ي گردشگري جهاني بسيار حائز اهميت است، اجراي نمايش‌ها و مراسم آييني در شهرها و روستاهاي مختلف دنياست. در كشور ما نيز، روستاي «اورامان تخت» به خاطر مراسم «پير شاليار»، روستاي «مشهد اردهال» به دليل مراسم «قالي‌شوران»، روستاي «چم» به علت اجراي «جشن سده» و …، هر ساله گردشگراني را به سمت خود جذب مي‌كنند. اما ظاهرا هرگز توجه جدي براي برنامه‌ريزي و هدفمندسازي اين ميراث‌هاي معنوي و در كنار آن، رونق گردشگري مورد توجه قرار نمي‌گيرد. و از اين ميان ظاهرا مراسم «پير شاليار» بيشتر مورد بي‌مهري واقع مي‌شود.
موضوع وقتي بدتر جلوه داده مي‌شود كه بدانيم برخي از اهالي «اورامان تخت»، براي معرفي اين روستا فيلم ساخته‌اند و كتاب نوشته‌اند و در پي اين هستند كه با كمك سازمان‌هاي بين‌المللي، دولتي و خصوصي اين روستا را آن‌چنان كه شايسته است، معرفي كنند. اما با همين معرفي اندك از اين روستا كه به سختي هم صورت گرفته، هيچ مقام مسوولي جوابگوي اين نيست كه چرا وقتي گردشگران به اين مقصد و به دليلي خاص، سفر مي‌كنند، نهايتا بدون هيچ جواب قانع‌كننده‌اي براي عدم برگزاري مراسم و با ذهنيت نه چندان خوشايند به شهرشان برمي‌گردند.
در ارديبهشت سال جاري و سال قبل، گردشگران در محوطه‌ي مقبره‌ي «پير شاليار» بدون هيچ برنامه‌اي و هيچ توضيحي دور خود مي‌چرخيدند و نمي‌دانستند كه چه اتفاقي افتاده و يا اين‌كه قرار بوده چه اتفاقي بيفتد. اين‌ها در حالي است كه حتي برخي از كارشناسان سازمان ميراث فرهنگي در اين روستا حضور داشتند و از اجرا يا عدم اجراي مراسم اظهار بي‌اطلاعي مي‌كردند.
سخن اين است كه شعارهاي بسياري براي توسعه پايدار گردشگري سَر داده مي‌شود و همگان مي‌دانيم كه در اين مفهوم هم به هنجارهاي جامعه ميزبان احترام گذاشته مي‌شود و هم به خواسته گردشگر، اما به راستي در عدم انجام يك مراسم سنتي بدون اطلاع قبلي چه قدر به توسعه پايدار در گردشگري نزديك شده‌ايم؟
آرش نورآقايي
دیدگاه‌ها
به نظر من اگر بخواد صنعت گردشگری ایران تکانی بخوره و از این حالت در باید اول از همه باید یه خونه تکونی کامل در ارگان های مرتبط به این بخش انجام بشه تا بلکه بشه امید وار بود…
این رویداد خودش بیانگر خیلی حرفهاست! و در عین حال می تونه عامل جذب
گردشگر برای منطقه باشه!
البته یه نکته دیگر هم وجود داره این که مردم منطقه تا چه حد علاقمند به حضور گردشگر در روستاشون باشن! چون متاسفانه یک سری گردشگران ما هم گردشگر نما هستند مثل همون هایی از روی زباله هایی که میریزن می شه ردیابی شون کرد!
برخی ها شونم با برخورد های ناشایستی که می کنن و با درک نادرست از موقعیتی که در اون قرار گرفتن به میراث مردم محلی ضربه میزنن !
بنابراین یه سوال دیگه برخورد مردم محلی چه طوری بود؟
………………………………………………………………………………………
جواب: عکس العمل خاصی نبود.
شايد امروز فردا بشنويم كه در كل روستاي اورمان دزديده شده است !!!!!!! اين علامت تعجب ها به خاطر علم نگارش است ولي اصلا جاي تعجبي وجود ندارد .
خداوند خیانت کاران را نیامرزد.
سلام مسافر
چه اخترك هاي ِ زيبايي را سفر مي كني تو…
…………………………………………………
جواب: قشنگ بود. مرسي.
زمانی که از چندین دختر و بانوی کرد که در مسیر دیدار از مسجد همصحبت و همراهم می شدند، پرسیدم چرا مراسم برگزار نشد،
همگی قاطع جواب می دادند “چون مـامـوسـتا علی نگذاشت”
(ماموستا به زبان محلی همان معنای روحانی و آخوند را می دهد)
و وقتی پرسیدم؛ خوب چرا!!! نگذاشت، پاسخ دادند: “به این دلیل که زن ها زیاد بودند و بی حجاب”
و وقتی متعجبانه گفتم مگر این ماموستا علی قدرتِ این رو داره که نگذاره مراسم برگزار بشه، پاسخ آمد که او قدرت هر کاری رو در ده داره!
(هرچند واکنش های احساسی ِ متضاد داشتند این چند نفر، نسبت به ماموستا علی)
…
حال داستان اینجاست که یــک ماموستا علی، می تواند این همه جمعیت را با امید برای دیدار از چیزی که انتظارش را دارند، به سُخره بگیرد؟!
یا دستی ست که پشت این ماموستا علی ها پنهان،
دارد به ویرانی ِ بیشتر می اندیشد!!!
سلام.نمی دانستم که اورامان هتل دارد.اگر چنین است پس چرا اژانس های مسافرتی در تور کردستان برنامه دیدار از اورامان را لحاظ نمی کنند؟تابستان 86 که با قدس گشت کردستان رفتیم با وجود اصرار گردشگران ما را به اورامان نبردند و گفتند”راهش اتوبوس رو نیست”!!! ممنون.
…………………………………………………………….
جواب: 1- هتل اورامان سال قبل (1388) همين موقع افتتاح شد. 2- شعورشان نمي‌رسيد كه شما را به اورامان ببرند.
آقای … از آژانس … که در همه تورها دایم از اورامان تعریف میکند.؟؟؟؟
لابد برایشان صرف نمیکند!!!!
من دیروز از هورامان تخت برگشتم یک شب هم آنجا بودم. هتل واقعا خوبی بود هرچند در بضاعت یک هتل سه ستاره نبود ولی وجودش در چنین منطقه ای واقعا نعمتی است .حقیقش من هم فکر نمی کنم اتوبوسهای جهانگردی بتوانند از پس گردنه های پر پیچ و خم این منطقه بربیان.
…………………………………………………………………….
جواب: سلام. سپاس از اطلاعات شما.
مردم باید باید بیرونش کنند این موجود را.
گردشگری راه نجات اقتصاد هورامان است و مطمئنا چنین موجوداتی نمی توانند برای همیشه حاکم باشند.
……………………………………………………………………………………………………………………………….
جواب: سلام.
با سلام من كرد اهل مهاباد هستم سفر امسالم بطرف اورامان ميباشد ولي دقيق جاهاي گردشگري را نميشناسم ممنون ميشوم اگرشما راهنماييم كنيد وجاهاي ديدني را با آدرس برايم ايميل كنيد ….. با تشكر…..
…………………………………………………………………………………………………………………….
جواب: سلام. 1- مریوان و دریاچه زریوار 2- منطقه اورامانات: روستای اورامان تخت، روستای پالنگان، روستای کوسه هجیج، پاوه و غار قوری قلعه.
درود بر شما دوستان
ما در چارچوب یک تور داریم 13 هم خرداد 92 ساعت 10 شب حرکت میکنیم به سمت اورامان تخت
اگر دوست داشتین ما رو همراهی کنید
تماس بگیرید 09334943581
………………………………………………………………………………………………………………………………..
جواب: سلام.
این کشور روشنفکر داره
اما روشنفکر نما بیشتر
مذهبی داره
اما مذهبی نما بیشتر
مثل “رونمایی” از واکسن ها
کلا اینجا بیشتر روی “نما” کار می کنن!
نه مفاهیم، نه حفظ مفاهیم، نه توسعه، نه پایداری…..فقط نما، نمایش، حرف مفت….
………………………………………………………………………………….
جواب: سلام. دقیقا درست می‌فرمایید.