كم نيستند گردشگراني كه اهل اروپا و آمريكا هستند، و ترجيح مي‌دهند روزهاي سرد زمستاني را در سرزمين‌هاي گرم‌تر سپري كنند. اين افراد را مي‌توان روزهايي كه قاره اروپا و آمريكا روزهاي سرما را مي‌گذرانند، به كشوري همچون ايران فراخواند.
شايد ديگر اين موضوع كه رونق گردشگري در يك مقصد به فصل مناسب آن بستگي دارد، كمي كهنه شده باشد. امروزه تمام كشورهايي كه در زمينه گردشگري فعالند به دنيال راه‌كارهايي هستند كه در همه فصل‌ها و در همه روزها اعم از آفتابي و باراني و برفي و حتي طوفاني، گردشگران را به سوي خود بكشانند.
گردشگري در زمستان موضوعي است كه علاقمنداني در همه جاي دنيا دارد. هنگامي كه از گردشگري زمستاني صحبت مي‌كنيم، اولين موضوعي كه به ذهن متبادر مي‌شود، انجام ورزشهاي زمستاني در كوه‌هاي پر برف است، كه البته همين مورد مشتاقان بسياري در ميان گردشگران دارد.
برگزاري كمپينگ‌هاي زمستاني و انجام فعاليت‌ها و ورزشهاي متنوع زمستاني در كشورهايي همچون فنلاند، سوئيس، كانادا، ايالت متحده، استراليا،انگلستان و … داراي پيشينه قابل توجهي است. اين كشورها با تمهيداتي كه انديشيده‌اند، گردشگران را از تمام نقاط دنيا به سمت خود فرا مي‌خوانند.
با اين حال كم نيستند گردشگراني كه خود اهل همين سرزمين‌هاي فوق الذكر هستند، ولي ترجيح مي‌دهند روزهاي سرد زمستاني را در سرزمين‌هاي گرم‌تر سپري كنند.اين افراد همان كساني هستند كه مي‌توان در روزهايي كه قاره اروپا و آمريكا روزهاي سرما را مي‌گذرانند، به كشوري همچون ايران فراخواندشان.
در ايران، ما براي رونق گردشگري زمستاني چه كارهايي مي‌توانيم انجام دهيم؟
در جواب اين پرسش مي‌توانيم ذكر كنيم كه ديدار از سايت‌هاي تاريخي و طبيعي كه تنها در فصل بهار و تابستان عادت به ديدار از آن‌ها داريم، خود خالي از جذبه نيست.
علاوه بر اين حدود نيمي از ايران خشك و كويري است كه بهترين فصل ديدار از آن مناطق، زمستان است. شهرهاي حاشيه كوير در زمستان با هواي معتدلي كه پيشكش گردشگران مي‌كنند از ظرفيت‌هاي گردشگري در زمستان در ايران به شمار مي‌روند.
برگزاري جشنواره‌ها، كنسرت‌هاي موسيقي، نمايشگاه‌ها و آيين‌هاي باستاني، در شهرهاي كويري نكته قابل توجهي است كه مي‌تواند گردشگران خارجي و داخلي را به سوي مقاصد گردشگري زمستاني بكشاند و براي آن‌ها انگيزه‌اي مضاعف ايجاد كند.
تجربه به ما يادآوري مي‌كند كه برگزاري جشنواره‌هاي مربوط به غذا، لباس و سبك زندگي مردم و همچنين اجراي نمايش‌هاي فولكلوريك و سنتي و يا هر فستيوالي كه در روزهاي خاصي برگزار شود، به زودي در ميان گردشگران نوستالژي ايجاد مي‌كند و به عنوان يك مارك تجاري گردشگري جاي خود را باز مي‌كند.
بايد توجه داشته باشيم كه امروزه گردشگران علاقمندند كه در مقصد گردشگري كه انتخاب مي‌كنند، انواع خدمات را دريافت دارند. آنان نه تنها خواهان لذت بردن از طبيعت و فرهنگ هستند، بلكه به هتل مناسب و غذاي لذيذ و موسيقي به ياد ماندني و شب‌هاي خوش نيز مي‌انديشند.
در همين جا متذكر مي‌شويم كه در زمستان شب‌ها كوتاه است و اين براي گردشگر آزاردهنده خواهد بود اگر فكري براي شب‌هايش نداشته باشيم. در كشورهاي ديگر تفريحات شبانه وقت گردشگر را پر و جيب او را خالي مي‌كنند. اما از انواع مختلف تفريحات شبانه، شايد ما هم در ايران بتوانيم با توجه به فرهنگ ايراني و اسلامي، شب‌هاي گردشگران داخلي و خارجي را خاطره‌انگيز كنيم. يكي از مواردي كه در شب‌هاي زمستان مي‌تواند با برنامه‌ريزي دقيق به عنوان يك مورد بي‌نظير در دنيا مطرح شود، نقالي شبانه در رستوران‌هاي سنتي و يا هر مكان مناسب ديگري است.
اجراي موسيقي سنتي، نقالي ابيات شاهنامه، قصه سرايي، شعر خواني و تفال به اشعار حافظ، همان فرهنگ غني ايراني ماست كه به آن‌ها بي‌توجه هستيم. درحالي‌كه همه آن كشورهاي صاحب نام در عرصه گردشگري از چنين فرصت‌هايي بهترين استفاده را مي‌برند.
تصور كنيد كه در حمام وكيل شيراز چاي مي‌نوشيد يا در كاخ چهلستون اصفهان به نقش ديوارها چشم دوخته‌ايد، يا در حياط كاروانسراي لاسجرد همراه با دوستان جمع شده‌ايد يا در دل كوير كرمان و در ميان كلوت‌ها به دور آتش نشسته‌ايد و در همين حال به قصه رستم و ديو سفيد گوش فرا داده‌ايد.
شايد هم رقص خنجر تماشا مي‌كنيد، قطعه‌اي از موسيقي بندري مي‌شنويد، با صداي ني و دف به خلسه‌اي رويايي فرو رفته‌ايد و يا…
همه اين‌ها در شب‌ها و مخصوصا شب‌هاي زمستان در اين همه آثار تاريخي كه در ايران داريم، اجرا شدني است.
اگر قرار است براي گردشگري زمستاني برنامه‌اي داشته باشيم بايد حال و هواي آن را ايجاد كنيم. فنلاندي‌ها هتل زمستاني مي‌سازند و حيواناتي را نشانمان مي‌دهند كه فقط در زمستان مي‌توانيم آن‌ها را به سادگي ببينيم.آن‌ها كاري مي‌كنند كه تجربه‌اي تازه از زمستان داشته باشيم و هيجاني از نوع ديگر را تجربه كنيم. در اين مورد ما بايد الگوي مناسبي را مد نظر داشته باشيم و آن را با توجه به توسعه پايدار در گردشگري و با توجه به فرهنگ و ظرفيت‌هاي خودمان دنبال كنيم.
از لحاظ برگزاري آيين‌هاي سنتي در زمستان هم كم مايه نيستيم. آيين پير شاليار در اواسط بهمن ماه در اورامانات اجرا مي‌شود.شگفتي‌هاي منطقه اورامانات با برگزاري همين جشن و سبك زندگي مردم براي بسياري از هم‌وطنان ايراني هنوز ناشناخته است. برگزاري جشن سده در برخي از روستاهاي كرمان و يزد نيز از ديگر مراسمي است كه در زمستان برگزار مي‌شود و مي‌توان براي آن‌ها با توجه به فصل مناسب گردشگري در اين استان‌ها برنامه‌ريزي كرد.
آب و هواي مناسب سواحل خليج فارس و درياي عمان در زمستان و برخورداري از امكانات و زيبايي‌هاي جزايري همچون كيش، قشم، هرمز، هنگام و …در رونق گردشگري زمستاني حائز اهميت است.
قشم به تنهايي مي‌تواند محلي براي برگزاري جشنواره غذا، فرهنگ، لباس و رسوم باشد. مراسم زار كه در جزيره هنگام و بوشهر اجرا مي‌شود از آن رازهايي است كه بايد براي گردشگران در موردشان حرف زد و به آن‌ها شناساندشان.
مراسم قهوه‌خوري كه در ميان محلي‌هاي تالاب شادگان خوزستان برگزار مي شود كم از مراسم چاي چيني‌ها و ژاپني‌ها ندارد، اما هنوز ناشناخته است.اين براي اين گفتيم كه فصل ديدار از تالاب شادگان، زمستان است.
برگزاري تورهاي تخصصي زمستاني از شيوه‌هاي ديگري است كه براي رونق به گردشگري زمستاني فايده بخش است. از طرفي امروزه در دنيا بسته‌هاي مسافرتي گردشگري زمستاني را با قسمتي از بسته‌هاي گردشگري فرهنگي درمي‌آميزند. به بيان ديگر گردشگري زمستاني با گردشگري فرهنگي آميخته مي‌شود و به گردشگر فروخته مي‌شود.
در رابطه با ورزشهاي زمستاني، ايران به لحاظ ارزان بودن مقصد مناسبي است. ايران چه براي اروپاييان و چه براي كشورهاي حوزه خليج فارس كه علاقمندند در زمستان به ايران سفر كنند، كشوري با هزينه پايين به شمار مي‌آيد. در زمستان، پيست اسكي ديزين و توچال و كوهرنگ، اروپاييان بسياري را به خود مي‌بيند. اسكي كردن بر روي برف و زير آفتاب ملايم زمستاني در ايران شايد در اروپا هم كم‌نظير باشد.زيرا اسكي در كشورهايي همچون آلمان و اتريش بيشتر اوقات در ميان باد و بوران است.
اجراي برنامه‌هاي فرهنگي و هنري درقالب جشنواره‌هاي مردمي و همچنين معرفي و فروش صنايع دستي كه به نوعي به زمستان مربوط مي‌شوند، در موزه‌ها و نمايشگاه‌هاي مقاصد گردشگري زمستاني هم مي‌تواند به كمك رونق گردشگري در اين فصل بيايند.
همچنين مي‌توانيم برخي از شهرها را به عنوان مقاصد گردشگري زمستاني معرفي كنيم و برايشان برنامه‌ريزي انجام دهيم. به طور مثال، همدان، اردبيل و چهار محال و بختياري مقاصد مناسبي به شمار مي‌روند. چشمه‌هاي آب گرم اردبيل بيشتر در تابستان‌ها مورد عنايت گردشگران قرار مي‌گيرند تا در زمستان‌ها. اما استفاده از چشمه‌هاي آب گرم در زمستان منطقي‌تر و يا حداقل لذت‌بخش‌تر است.
گردشگري زمستاني موضوعي است كه بايد بيشتر به آن بيانديشيم، چرا كه از برخي موارد ديگر نيز قابل توجه است.
بيشتر سفرها در كشور ما در تابستان و تعطيلات نوروز شكل مي‌گيرد و اين دو مقطع زماني از لحاظ سفر كردن خانواده‌ها در سطح كشور قابل توجه است.
اما شايد بد نباشد كه درحد يك پيشنهاد و بنا به دلايل زير، به جابه‌جايي مقداري از زمان تعطيلات تابستاني به روزهاي زمستان فكر كنيم.
1- بارها از طريق روزنامه‌ها و رسانه ها به آلودگي هوا مخصوصا در زمستان اشاره شده تا جايي كه در سال هاي اخير شاهد تعطيلي مدارس در اين روزها بوده‌ايم. در زمستان به دليل سنگيني هواي سرد، جابجايي هوا به كندي انجام مي‌گيرد و اين موضوع باعث تراكم آلودگي در شهرهاي بزرگ مي‌شود. بنابراين تعطيلي رسمي مدارس (به شرط كم شدن از تعطيلات تابستان) و ترغيب مردم به مسافرت مي‌تواند تا حدودي راه گشاي مشكل آلودگي هوا باشد.
2- اين روزها همه جا صحبت از سفرهاي ارزان‌قيمت است. سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري با درخواست تخفيف از هتل‌ها و ارزان كردن هزينه‌ها به دنبال ترويج سفر در كشور است. براي گرفتن تخفيف لازم از هتل‌ها زماني بهتر از زمستان (فصلي كه گردشگر كم است) نيست.
3- بارها در زمان تعطيلات همگاني شاهد اين بوده‌ايم كه گرشگران به شهرهاي مقاصد گردشگري هجوم برده‌اند و اين در حالي است كه جامعه ميزبان ظرفيت لازم براي پذيرش آن تعداد مسافر را نداشته است. و نه تنها هنجارهاي جامعه ميزبان رعايت نشده، بلكه كنترل راه و هتل و رستوران از دست مسئولان هر بخش خارج شده است. جابه‌جايي زمان‌هاي سفر به ما امكان بهره‌برداري كنترل شده از مقاصد سفر را مي‌دهد.
4- با ترويج سفر در زمان‌هاي كم سفر اميد سرمايه‌گذاري در بخش‌هاي مختلف صنعت توريسم براي علاقه‌مندان در اين موضوع افزايش خواهد يافت و اشتغال در اين صنعت ديگر يك اشتغال فصلي محسوب نمي‌شود يا حداقل اميد بيشتري را براي درآمدزايي دست‌اندركاران اين بخش فراهم مي‌كند.
5- اين روزها شاهد اين هستيم كه تعداد مناطق نمونه گردشگري در كشور رو به افزايش است. اين موضوع قرار است به كمك صنعت گردشگري بيايد. از اين طريق تنوع در مقاصد سفر و در ادامه، تنوع در انتخاب سفر به وجود خواهد آمد. و از آنجاكه ايران كشوري چهار فصل است پس مي‌توان به اين موضوع انديشيد كه تنوع فصل‌هاي سال مي‌تواند تنوع گردشگري از لحاظ زماني هم پديد بياورد. به اين معني كه گردشگران علاقه داشته باشند كه مكان‌هاي گردشگري را در زمان‌ها و فصل‌هاي متفاوت تجربه كنند.
دیدگاه‌ها
کاش میشد تورهای جشن های ایرانی، شاهنامه خوانی، امیر ارسلان نامدار خوانی و …. به تمام برنامه ها اضافه میشد.
………………………………………………………………………………………………………………………………………..
جواب: سلام. یه روزی میشه.
درود
همچنان این یادداشت بهترین و کاملترین راهنما برای برگزاری تورهای زمستانی است
این سایت مثل کتابیه که هربار ورق میزنم یک حرف تازه داره
سپاس
…………………………………………………………………………………………………………………..
جواب: سلام. شما لطف دارید.