برای نوشتن این متن (شناخت عدد هفت) نمیدانم چند روز (از قبل) وقت گذاشتم، ولی فقط برای ویرایش کردنش دو روز صرف کردم. باورتان بشود یا نه، برای نوشتن این متن، تمام کتابهای در تصویر را (بیشترشان را لغت به لغت) خواندهام. شما خوانندهی محترم اگر حوصلهی خواندنش را ندارید فقط به نتیجهی آخر (در سطرهای پایانی) مراجعه کنید.
برای اینکه با عنوان تحقیق (چگونه بشر از هفت به هشت رسید) رابطهی بهتری برقرار کنیم، میبایستی شناختی از عدد هفت و هشت داشته باشیم. عجالتا برای آشنایی با عدد هشت میتوان به متن زیر رجوع کرد. قابل ذکر است که بنده در این نوشتار، مفاهیم مربوط به عدد هشت را بیش از آنچه قبلا در کتاب «عدد، نماد، اسطوره» آوردهام، توضیح دادهام.
در سال جدید، کتابها و نوشتارهایی هست که باید تمامشان کنم یا ادامهاشان بدهم. یکی از این تحقیقات، “چگونه بشر از هفت به هشت رسید” است که در این روزها به آن میپردازم. نکتهای که در اینجا باید به آن اشاره کنم این است که احتمالا کمتر کسانی (به غیر از دوستانی که در این پروژه با بنده همکاری میکنند) با خواندن بخشهای مختلف این تحقیق که در سایتم دیده میشود میتوانند با عنوان آن (چگونه بشر از هفت به هشت رسید) ارتباط منطقی برقرار کنند. این موضوع به این خاطر است که بنده عمدا این کار را انجام میدهم تا با در کنار هم قرار دادن پازلها، در تمام مدت از لذت نوشتنش برخوردار باشم و هم اینکه کتاب تا قبل از چاپ، همهی ایدهاش را فاش نکند. به هر حال، بخشی از این تحقیق را در زیر مطالعه بفرمایید:
دیروز در محفل هفتگی انجمن صنفی راهنمایان گردشگری استان تهران، خانم «آزاده عطار» دربارهی «باغ ایرانی» صحبت کرد، بنده هم خواستم توضیحاتی ارائه دهم که وقت نشد. اما اکنون، برای اطلاع بیشتر دوستان عرض کنم:
واژهی “پارادایز” Paradise که در زبان انگلیسی به معنای «بهشت برین» یا همان Garden of Eden است، از لغت اوستایی pairi-daeza ریشه میگیرد. Pairi به معنای “گرداگرد” و “اطراف” است که امروزه حضور آن را در ابتدای لغت «پیرامون» میبینیم. بخش دوم، یعنی daeza به معنای شکلدادن و ساختن و بناکردن (دیوار) است. این موضوع وقتی جالب توجه میشود که بدانیم یکی از ویژگیهای «باغ ایرانی» دیواری است که پیرامون آن را فرامیگیرد.
حال بد نیست ببینیم همین واژه اوستایی pairi-daeza که امروزه در فارسی و عربی به شکل «پردیس» و «فردوس» دیده میشود، در زبانهای دیگر به چه شکلی درآمده است:
German: Paradies
Spanish: Paraíso
Esperanto: Paradizo
French: Paradis
Italian: Paradiso
Dutch: Paradijs
Herero: Oparadisa
Portuguese: Paraíso
Albanian: Parajsa
Simple English: Paradise
Swedish: Paradis
تا جایی که بنده اطلاع دارم واژهای که به معنای “بهشت” است در زبانهای ارمنی و عبری و یونانی هم ساختار مشابهی دارد که از ریشهی اوستایی نشات گرفته است.
این موضوع از آن جهت برای من اهمیت دارد که میبینیم، مکانی در تمام مذاهب، “بهترین جای” است و “بهشت” نام دارد که بر اساس فلسفه و تفکر ایرانی شکل گرفته است. در واقع همین موضوع است که بنده را برای تحقیق “چگونه بشر از هفت به هشت رسید؟” ترغیب میکند. دوستان میدانند که در نوشتههای قبلی مشخص کردم منظور از اقلیم هشتم همان بهشت است و اصولا عدد بهشت، هشت است.
نکته: مسالهای در اینجا وجود دارد و آن اینکه عدد مربوط به باغ و بهویژه باغ ایرانی، ۴ است و این عدد برای بهشت ۸ است، بنابراین باید بتوانم برای این عدم هماهنگی جوابی بیابم.
در ادامهی بحث “چگونه بشر از هفت به هشت رسید؟”، به سراغ «هفتپیکر» نظامی گنجوی و «هشتبهشت» امیرخسرو دهلوی میرویم:
آنقدر ذهنم درگیر ماجرا بود که نتوانستم در این چند شب بخوابم، بیدار ماندم و بالاخره این هفت و هشت را به جایی که باید رساندم. نه اینکه نوشتار را تمام کرده باشم، نه، اما به جواب سوال “چگونه بشر از هفت به هشت رسید؟” نزدیک شدم. قبل از ادامهی مطلب بگویم که این نوشتار هنوز ادامه دارد. هنوز ذهن آبستن است.
مقدمه:
قبلا عرض کردهام که بعد از اتمام کتاب “عدد، نماد، اسطوره” و از شش ماه پیش تاکنون، همواره سوال زیر برایم مطرح بوده:
“چگونه است که بشر برای مراحل کمال زندگیاش از زوایای مختلف، هفت مرحله را در نظر میگیرد، ولی گویی گذر از این هفت مرحله فقط مدتی کوتاه ذهن او را به خود مشغول میسازد و به مرحلهی هشتم میاندیشد. تازه این مرحلهی را نیز برنمیتابد و برای مراحل بعدتر فلسفهی جدیدی را پیریزی میکند.”
بنده قصد ندارم که مراحل بعدی، یعنی از هشت به نُه و … را نیز مورد بررسی قرار دهم، چراکه فکر میکنم اگر به جواب این سوال که “چگونه بشر از هفت به هشت رسید؟” نزدیک شوم، مراحل دیگر به خودی خود روشن خواهد شد.
در این میان، یکی از موضوعاتی که در مورد سوال “چگونه بشر از هفت به هشت رسید؟” ذهن را به خود مشغول میسازد، طرح آن از دیدگاه میترائیسم است.
قبلا گفتم که به همراه خانم سعادتیان بر روی یک تحقیق به نام «از هفت به هشت» کار میکنم. تحقیق بسیار سنگینی است. همین حالا ۳۴ کتاب جلوی رویم است که باید از همهاشان استفاده کنم و البته باید به کتابهای دیگر هم رجوع کنم. با این همه واقعا نمیدانم که میتوانم به نتیجهای که میخواهم برسم یا نه.
تنها یک بخش از این تحقیق، مربوط به هفت روز هفته است که خودش مدتی از من و خانم سعادتیان، وقت گرفت. قبلا بخشی از این مطلب را که توسط خانم سعادتیان ترجمه شده بود، در سایت گذاشته بودم. اما حالا تکمیل شدهاش را تقدیم میکنم.