مقبره‌هاي ديلمان

عكس‌هاي زير را در روستاي «شاه شهيدان» واقع در ارتفاعات «ديلمان» استان گيلان گرفته‌ام. روستاي «شاه شهيدان» از اين منظر اهميت دارد كه هرساله مراسم «علم‌واچيني» در آن برگزار مي‌شود. شرح اين مراسم را قبلا نوشته‌ام. اكنون لطفا به عكس‌هاي زير دقت كنيد:

برداشت‌ها:

1- استان‌هاي گيلان و مازندران داراي بيشترين منابع چوب هستند و ساختمان‌هاي ساخته شده از چوب در اين دو استان از هر جاي ديگر در كشور ما بيشتر است. جالب است كه در عكس‌هاي فوق به غير از يك مورد (عكس پنجم) كه آن هم در نوع خودش جالب توجه است، بقيه‌ي مزارها از چوب ساخته شده‌اند. طرح مقبره در عكس چهارم همان طرحي است كه معمولا در نرده‌هاي چوبي ايوان‌هاي خانه‌‌هاي روستايي گيلان و مازندران ديده مي‌شود.

2- قبلا هم گفته‌ام كه با شناخت مراسم سوگواري و تدفين در يك جامعه مي‌توان سبك زندگي و اعتقادات مردم را مورد بررسي قرار داد. اين‌كه در ايران و بين‌النهرين در قبر فرد متوفي، سفال‌هاي پر از غذا و نوشيدني مي‌گذاشتند و امروزه نيز مي‌بينيم بر سر مزارها، خرما و ميوه و شيريني مي‌‌گذارند، حكايت‌هايي از اعتقاد اين مردمان در روزگاران گذشته و امروز را براي ما بازگو مي‌كند. حتي گذاشتن سايه‌بان بر سر مزارها، يا شست‌وشوي سنگ مزارها كه هم‌اكنون هم (با آب و گلاب و جارو) مرسوم است از باورهاي بسيار قديمي سخن مي‌گويد. شست‌وشوي مزارها در روزگاران باستان بر اساس اين اعتقاد بود كه فرد متوفي از گرما و تشنگي در رنج و عذاب نباشد و وجود سايه‌بان بر سر مزارها هم مانعي در برار باد و باران و آفتاب تلقي مي‌شد. اكنون نيز با توجه به وجود چنين حفاظ‌هاي چوبي در اين قبرستان، مي‌توان به اين موضوع انديشيد كه مردم اين ديار دوست ندارند كه امواتشان زير باران در عذاب باشند و به گونه‌اي يك خانه‌ي چوبي بر سر مزار او ساخته‌اند. در عكس پنجم مي‌بينيم كه به جاي استفاده از چوب، خانه‌اي از جنس حلبي (همچون بام خانه‌ها در گيلان و مازندران) براي فرد متوفي درست كرده‌اند تا در برابر باران (كه در اين منطقه زياد مي‌بارد) در امان باشد.

دیدگاه ها

  1. foroz

    بسیار علاقمند به بحث مقابر هستم. ایا در ایران کسی در این حوزه تخصص دارد؟ علاقمندم در این حوزه تخصص پیدا کنم . لذا از هر گونه اطلاعاتی در این زمینه استقبال میکنم.و در ضمن مایل به شرکت در هر سفری هستم که برای بازدید مقابر مختلف صورت میگیرد.
    ………………………………………………………………………….
    جواب: اميدوارم شما در اين زمينه يك متخصص زبردست بشيد.

  2. hossein

    سلام استاد برنامه سفر به کردستان و حضورتان در شبکه 2سیما را به صورت زنده ملاحظه کردم بسیار لذت بردم.خسته نباشی
    کاش زمان پخش برنامه هایتان را در سایتتان اعلام می کردید تا بتوانیم کامل بهره ببریم.باسپاس
    ………………………………………………………………..
    جواب: سلام حسين. سه‌شنبه‌ها هر هفته از ساعت 18:30 تا 19

  3. آرش

    سلام
    علاقمندي شما را به اين موضوع ميدانستم.چند ماه پيش كه كتاب آقاي تناولي را در جايي ورق
    مي زدم ياد شما افتادم.نمي دانم كه دقيقا شما مي خواهيد در ارتباط با اين موضوع كدام ابعاد را برجسته كنيد.البته كه مي دانم نمادها. اما سنگ قبرها گذشته از نمادهايي كه مد نظر شماست يك بعد كلامي هم دارد. يك پيشنهاد :مي توانيد در كتابتان يك بخش ،هر چند كوچك ،به سير تحولي نوشته ها(بعد كلامي) داشته باشيد و نشان دهيد كه در طول تاريخي كه مد نظر شماست چه تغييراتي در نوشته ها شكل گرفته.مثل تمركز بر ادبيات يا حتي رسم الخط .من خيلي به اين موضوع توجه كردم و هميشه با خودم فكر كردم كه تغيير در شكل سنگ قبرها با اشعار روي آن شايد دارد هماهنگ پيش مي رود مثلا چه اتفاقي مي افتد كه شعرها از اين بيت “اي كه بر ما بگذري دامن كشان از سر اخلاص الحمدي بخوان” تغيير مي كنند به :
    وخاك
    خاك پذيرنده
    اشارتيست به آرامش
    و نمونه هاي بسيار را در ذهن دارم كه جايش اين جا ني است. اما اگر شد حاضرم كمك كنم .
    نمي دانم شايد بشود كنار ايده شما روي اين هم كار كرد.
    با سپاس از زحمات شما
    ………………………………………………………..
    جواب: سلام. شما را نشناختم. به اميد ديدار

  4. hossein

    آرش رفته چیندوستان هرکجا هست خدا سلامت دارش .سفر با شتر فکر می کنم آرش جان مگر چین شبکه محلی اینترنت نداره مگر لپ تاپ شما بی سیم نداره؟ مگر با شتر و از جاده ابریشم راهی چیندوستان شدی؟همه دوستان میان و می بینن خبری ازت نیست ولی از طریق تلسکوپ هابل رصد شدی روی دیوار چین مشاهده گردیدی.دلمان برایتون تنگ شده
    به اولین کاروانسرای بین راهی که رسیدی برای دوستان یه کامنت بین راهی قرار بده تا جمعی زا از نگرانی رهایی بدهی.
    راستی مواظب خودت باش سرنوشت شهرام امیری دچارت نشود.

  5. مجید

    بسی جالب بود – باز هم به سرزمین مقدس دیلمان بیایید.
    …………………………………………………………………………………………………………
    جواب: سلام. چشم.

  6. ساناز

    سلام
    تصاویر زیبایی ست همشهری! ولی کلمه علم واچینی رو به فارسی هم بنویس (الم واچینی=برگشایی الم)
    آبروی گیلانی ها رو نبر که برادر این درسته: الم
    …………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام.

  7. ساناز

    عزیزم من یک لحظه این علم رو با اون الم که به معنای گرفتاری و درد هست اشتباه گرفتم همون علم درسته!!
    ولی معنیشم بنویس
    …………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *