میراث معنوی: هنر نمايشي و آييني تعزيه

میراث معنوی ایران ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو

سال ثبت: 2010
تعزيه هنري نمايشي و آييني است كه وقايع مذهبي، داستان‌هاي تاريخي، اساطير و قصه‌هاي عاميانه را بازگو مي‌كند. هر اجرا داراي چهار عنصر است: شعر، موسيقي، آهنگ و حركت. بعضي اجراها از صدها نقش مختلف تشكيل شده‌اند كه شامل شخصيت‌هاي تاريخي، مذهبي، سياسي، اجتماعي، ماوراء طبيعي، واقعي، خيالي و فانتزي مي‌باشند. تعزيه انواع مختلف و هر كدام موضوع، لباس و موسيقي مخصوص به خود را دارد. اين نمايش‌ها در سكوهايي بدون نورپردازي و تزيين اجرا مي‌شوند و سرشار از نمادها، آداب، اصول و نشانه‌هايي هستند كه براي تماشاچيان ايراني قابل درك است. بازيگران تعزيه همواره مرد هستند و نقش‌هاي زنان را هم بازي مي‌كنند و اغلب، افرادي مبتدي هستند كه از طريق ديگري امرار معاش مي‌كنند و تنها براي برخورداري از اجر معنوي به ايفاي نقش مي‌پردازند. از آنجايي كه تعزيه نقش مهمي در فرهنگ، ادبيات و هنر ايراني دارد، بسياري از ضرب المثل‌ها هم ريشه در اين نمايش‌هاي آييني دارند. اين اجراها با حفظ سنت‌هاي قديمي، فرهنگ ملي و اساطير ايراني، باعث ارتقا و تقويت ارزش‌هاي ديني و معنوي، ايثار و دوستي مي‌شوند. تعزيه همچنين نقش اساسي در حفظ صنايع مربوطه ازجمله دوخت لباس، خوشنويسي و ساخت ابزار دارد. انعطاف اين هنر منجر به تبديل آن به زبان عمومي براي جوامع مختلف، تقويت ارتباطات، وحدت و خلاقيت شده است. هنر تعزيه از استاد به شاگرد منتقل مي‌شود.

ترجمه: سمیه مهدوی نیا

دیدگاه ها

  1. مريم

    با سلام،

    در تعزيه آنچه كه براي من به شخصه جالب است نقالي يا همان narration‌ است كه در آن مونولوگ يا تك گوئي اهميت دارد. در تك گوئي فرد در مركز اجرا قرار ميگيرد و اين چنين است كه واكاوي دروني فرد صورت ميگيرد با بيان آنچيزي كه انسان ( امروزي) نميتواند با دنيا مطرح نمايد. پس در اينجاست كه براي من شباهت و تفاوتي با تأتر امروز پيدا ميكند. هر دو، تأتر امروز و تعزيه (به طور كلي و نه امروزي و پيشين)در ميان مردم انجام ميشوند گواينكه تعزيه در فضاي باز است. ضمناً در تأتر امروز نيز همچون تعزيه بازيگران مردم را مخاطب قرار ميدهند. از نقطه نظر تك گوئي نيز در كل شبيه اند يعني در تأتر امروز نيز همانند تعزيه با مردم ارتباط برقرار ميشود حال آنكه در تأتر امروز با ايجاد ارتباط ميخواهند بگويند كه نميشود ارتباطي چند با ديگران برقرار نمود و اينچنين حس تنهايي فرد را مينمايند در تعزيه اين ارتباط برقرار ميشود و قرار نيست معناي تنهايي دهد بلكه روايت اهميت مي يابد.
    اما منظور شما را در اين متن از آهنگ درك نكردم منظور آهنگ كلامي يا همان intonation است يا موسيقي؟ كه اگر اولي باشد عنصر مهمي نبايد باشد كه در اجراي هر متني به كار ميرود و اگر دومي باشد كه شما به عنوان عنصر دوم به آن اشاره نموده ايد.
    …………………………………………………………………………………………………
    جواب: سلام. این متن یک خلاصه نویسی از برخی از منابع است. بنابراین احتمالا یا بنده خوب درک نکردم یا مطلب خوب انتقال داده نشده است.

  2. سوزان

    سلام،ممنون از شما و خانم مهدوی نیا،اطلاعاتِ خوبی بود.
    …………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. سپاس از شما. سفر خوش گذشت؟

  3. سیما سلمان‌زاده

    برام‌ جالبه که صنایع دستی اغلب صنعت پایین‌دستی تولیدات دیگرند، حتی محتوای آیینی.
    جا داره هنوز هم به جای سرمایه‌گذاری روی اینهمه صنایع پایین‌دستی مخرب، روی صنایع دستی کار بشه.
    ……………………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. سپاس بابت اظهار نظر.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *