میراث معنوی: موسيقي بخشي‌هاي خراسان

میراث معنوی ايران ثبت شده در فهرست جهانی یونسکو

سال ثبت: 2010
شهرت بخشي‌هاي خراسان به خاطر مهارت در نواختن ساز دوتار است. آن‌ها اشعار اسلامي و عرفاني و حماسه‌هايي را با محتواي اسطوره‌اي، تاريخي يا افسانه‌اي بازگو مي‌كنند. موسيقي آن‌ها معروف به موسيقي مقامي، شامل قطعه‌هاي سازي و آوازي است و به گويش‌هاي تركي، كردي، تركمني و فارسي اجرا مي‌شود. ” نوايي “، رايج‌ترين مقام آن‌ها، متنوع، آوازي و بدون ريتم و با اشعار عرفاني همراه است. نمونه‌هاي ديگر شامل مقام‌هاي تركي ” تاژنيس ” و ” گِرايلي “، مضمون‌هاي مذهبي ” شاخَتايي ” و ” لوي ” و مقام عاشقانه قديمي متعلق به كردهاي كُرمانج شمال خراسان هستند. بنابر باور بخشي‌ها، يكي از تارها نماينده مردان و ديگري نماينده زنان است; براي تار مردان ملودي مخصوصي وجود ندارد درحالي كه تار زنان براي نواختن ملودي اصلي استفاده مي‌شود. موسيقي بخشي با تعليم استاد به شاگرد انتقال مي‌يابد و محدود به مردان خانواده‌ها يا همسايه‌ها شده است. روش ديگر اين است كه استاد با روش‌هاي امروزي به تعداد زيادي از دانشجويان دختر و پسر با سوابق متفاوت تعليم مي‌دهد. اين موسيقي، تاريخ، فرهنگ و اصول اخلاقي و ديني را انتقال مي‌دهد. بنابراين، نقش اجتماعي بخشي‌ها فراتر از يك راوي است و نه تنها قاضي، واسطه و شفادهنده، بلكه پاسداران ميراث فرهنگي قومي و منطقه‌اي جامعه خود هستند.

ترجمه: سمیه مهدوی نیا

دیدگاه ها

  1. حامی

    سلام
    خیلی جالب بود, سپاس از هر دوی شما
    …………………………………………………………………………………………………
    جواب: سلام. سپاس.

  2. سميه

    سلام
    سميه جان واقعا دستت درد نكنه،عالي بود
    .
    .
    .
    فقط يك شوخي بود……
    …………………………………………………………………………………………………
    جواب: سلام.

  3. زهره

    مرسي سميه جان. مرسي آرش. سهراب محمدي، تو آشخانه زندگي مي‌كنه و تنها بخشي كرمانجي و علي غلامرضايي كه در آلمه جوقيه، بخشي تركه كه 30 سال شاگرد استاد يگانه بوده…اگه آرش، لطف كنه و تور خراسان بذاره ميشه از هوشنگ جاويد كه اهل سبزوار و پژوهشگر موسيقيه خواست تا ما رو پيش اين ادم‌ها ببره. اگه ارش چنين لطفي رو بكنه عاااااليه

    در ضمن هوشنگ جاويد و محمدرضا درويشي خيلي خوب در ارتباط با بخشي ها كار كردند
    …………………………………………………………………………………………………….
    جواب: سلام. سپاس از خبرنگار میراث معنوی دوست داشتنی ما.

  4. سميه

    سلام به زهره عزيز
    اگر آرش تور خراسان بذاره من توي هماهنگي‌ها ميتونم كمكش كنم چون خودم اهل خراسانم.
    ………………………………………………………………………………………………..
    جواب: سلام.

  5. ---هاشم زاده

    سلام
    دوستان من به یک کتاب در زمینه ی موسیقی نواحی ایران شدیدا نیاز دارم اگه کسی میتونه برای میل کنه
    ممنون میشمzh_hash@yahoo.com
    ………………………………………………………………………………………………………………
    جواب: سلام. متاسفانه بنده در حال حاضر در ایران نیستم.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *